ಅಲ್ಲಮ ತನ್ನ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ 101 ಪದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ಪದದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದು. ಈದಿನ ಓದುಗರಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಮನ ಅರಿವು…
ಕೆಂಡದ ಮಳೆ
ಕೆಂಡದ ಮಳೆ ಕರೆವಲ್ಲಿ
ಉದಕವಾಗಿರಬೇಕು.
ಜಲಪ್ರಳಯವಾದಲ್ಲಿ
ವಾಯುವಿನಂತಿರಬೇಕು.
ಮಹಾಪ್ರಳಯವಾದಲ್ಲಿ
ಆಕಾಶದಂತಿರಬೇಕು.
ಜಗತ್ಪ್ರಳಯವಾದಲ್ಲಿ
ತನ್ನ ತಾ ಬಿಡಬೇಕು.
ಗುಹೇಶ್ವರನೆಂಬ ಲಿಂಗ
ತಾನಾಗಿರಬೇಕು.
ವಚನಾರ್ಥ:
ಶರಣನ ದೃಢ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಅಲ್ಲಮ ಬಳಸಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಉಪಮೆಗಳು ವಚನದಲ್ಲಿವೆ. ಬಾಹ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ ಯಾವ ವಿಪತ್ತುಗಳೂ ಶರಣನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಂಡದ ಮಳೆಗರೆದರೆ ಕೆಳಗೆ ನೀರಿನಂತೆ ನಿಂತು ಕೆಂಡಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಜನ ದ್ವೇಷ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಹರಿಸಿದರೆ ಶಾಂತಚಿತ್ತದಿಂದ ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದರೆ ಗಾಳಿಯ ಹಾಗೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕದ ಹಾಗೆ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾ ಪ್ರಳಯ ಘಟಿಸಿ ಭೂಮಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮೇಲೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಜಗತ್ತೇ ನಶಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತಿರಲು ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ ತಾನು ನಾಶವಾಗಿ ಹೋಗುವ ಮರಣ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಾಗಲೂ ಹೆದರದೆ ಬೆದರದೇ ಸ್ಥಾವರ ಲಿಂಗದಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
1945ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿರೋಶಿಮಾ-ನಾಗಸಾಕಿ ಬಾಂಬ್ ದುರಂತದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡು ಜಪಾನ್ ದೇಶ ಪುಟಿದೆದ್ದಾಗ ಆ ದೇಶವನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿ ಬೇಂದ್ರೆ ಬರೆದ ಕವನದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು.
“ಭೂಮಿ ಭಂಗವಾದಡೇನು?
ಬಾನೆ ಕಡಿದು ಬಿದ್ದರೇನು?
ನೆಲಜಲ ಒಂದಾದಡೇನು?
ಒಂದೇ ಮಾತು ಬಲವೆಲ್ಲವು.
ಪ್ರಳಯಕೂ ಅವಿಭಾಜ್ಯವು, ನಮ್ಮಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು”
ಅಲ್ಲಮನು ಶರಣನ ದೃಢ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಬಳಸಿರುವ ಉಪಮೆಗಳನ್ನೇ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಜಪಾನೀಯರ ದೇಶ ಕಟ್ಟಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಲು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪದಪ್ರಯೋಗಾರ್ಥ:
ಕೆಂಡದ ಮಳೆ ಅಂದರೆ ಮಳೆಯಂತೆ ಬೆಂಕಿ ಧರೆಗಿಳಿದು ಸುರಿಯುವುದು. ಕೆಂಡದ ಮಳೆ ಕರೆಯುವುದು ಅನ್ನುವ ಪದ ಪ್ರಯೋಗವೇ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದದ್ದು. ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಕಿ ಕೆಂಡಗಳು ಮೇಲಿನಿಂದ ಸುರಿಯುತ್ತಿವೆ. ಹೇಗೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿವೆ? ಮಳೆಯಂತೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿವೆ. ಹಾಗೆ ಸುರಿದ ಕೆಂಡಗಳು ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಉದಕದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಂಡ, ಮಳೆ, ಕರೆ, ಉದಕ ಈ ಪದಗಳೆಲ್ಲ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭೀಕರತೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುವಂತಹವು.
1977ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ‘ಬಯಲುದಾರಿ’ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಚಿ. ಉದಯಶಂಕರ್ ರಚಿಸಿರುವ ‘ಬಾನಲ್ಲು ನೀನೇ ಭುವಿಯಲ್ಲು ನೀನೇ’ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಮನ ಈ ವಚನದ ಪ್ರಭಾವ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. “ಬಿರುಗಾಳಿ ಬೀಸಿ ಎದುರಾದರೇನು, ಭೂಕಂಪವಾಗಿ ನೆಲ ಬಿರಿದರೇನು, ಕಡಲೆಲ್ಲ ಹೊಮ್ಮಿ ಬಳಿ ಬಂದರೇನು, ಮಳೆಯಂತೆ ಬೆಂಕಿ ಧರೆಗಿಳಿದರೇನು” ಎಂಬ ಚರಣದಲ್ಲಿ ಬಿರುಗಾಳಿಯಾಗಿ ಬೀಸುವ ವಾಯು, ಪ್ರಳಯ ಸದೃಶ ಭೂಕಂಪ, ಕಡಲೆಲ್ಲ ಉಕ್ಕಿ ಜಲಪ್ರಳಯ, ಕೆಂಡದ ಮಳೆ ಇವೆಲ್ಲಾ ಅಲ್ಲಮನ ವಚನದ ಚಿತ್ರಣಗಳೇ. ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಲವಾರು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಗೀತೆ ರಚನೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಚಿ. ಉದಯಶಂಕರ್ ಅವರೇ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಮನ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಶಬ್ದಶಕ್ತಿಯಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಅನುಪಮಸುಖಿ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ನೀರಲಾದ ನಿರ್ಮಿತಂಗಳು
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಹೊದಕುಳಿ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಅನುಪಮಸುಖಿ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಆಶಾಪಾಶ ವಿರಹಿತರು
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಮಡದಿಯರ ಒಲುಮೆ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಬಗೆದು ಬಿತ್ತಿದ ಬ್ರಹ್ಮಬೀಜ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ತಾನಿದ್ದಲ್ಲಿ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ನಿದ್ರೆಯೆಂಬ ಕಾಳೋರಗ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಕೀಲು ಮಡಗಿದಾತ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಮಾದುದು ಮಾದುದಲ್ಲ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಮಾಯದ ಮಂಜು
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ದಳದುಳಿ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಬಯಲು
ಹರಿಹರ ಶಿವಕುಮಾರ್
ಲೇಖಕ, ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್. ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಳಕೆ ಇವರ ಹವ್ಯಾಸ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರು. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು, ಸದ್ಯ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆ.
