ಅಲ್ಲಮ ತನ್ನ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ 101 ಪದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಪ್ರತಿ ಪದದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದು. ಈದಿನ ಓದುಗರಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಮನ ಅರಿವು…
ತಪವೆಂಬ ತಗಹು
ತಪವೆಂಬುದು ತಗಹು
ನೇಮವೆಂಬುದು ಬಂಧನ
ಶೀಲವೆಂಬುದು ಸೂತಕ
ಭಾಷೆಯೆಂಬುದು ಪ್ರಾಣ ಘಾತಕ
ಇಂತೀ ಚತುರ್ವಿದದೊಳಗಲ್ಲ
ಗುಹೇಶ್ವರಾ
ನಿಮ್ಮ ಶರಣರು ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು.
ಪದಾರ್ಥ:
ತಪ = ತಪಸ್ಸು
ತಗಹು = ಅಡ್ಡಿ, ಅಡೆತಡೆ
ಚತುರ್ವಿದ = ನಾಲ್ಕು ವಿಧ
ವಚನಾರ್ಥ:
ಮನುಷ್ಯ ತಾನು ಸನ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನನಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಆಶಿಸಿ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ರೀತಿ ರಿವಾಜುಗಳನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು. ತಪಸ್ಸು, ನಿಯಮ, ಶೀಲ, ಭಾಷೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಪರತತ್ವವನು ಅರಿವೆನೆಂಬ ಅವಸರದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪಾಲನೆಯೇ ಹೊರೆಯಾಗುವ ಪ್ರಸಂಗ ಬರಬಹುದು. ತಪಸ್ಸು ಎಂದರೆ ವ್ರತ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ದಂಡಿಸುತ್ತ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವುದು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಂದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿಡುವುದು, ಮನಸ್ಸಿನ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಸಾಧಿಸುವುದು ಇವೆಲ್ಲಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮುಕ್ತ ಚಿಂತನೆಗೆ ಅಡೆತಡೆ ಒಡ್ಡಬಲ್ಲವು. ಇಂತಹುದನ್ನು ಮಾಡು, ಇದನ್ನು ಮಾಡಕೂಡದು ಎಂಬ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೇರಿಕೊಂಡರೆ ಅದೇ ಬಂಧನವಾಗಿ ಬಾಧಿಸಬಲ್ಲುದು. ಶೀಲವೆಂಬುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಡವಳಿಕೆ. ಇದು ಅತಿಯಾದಾಗ ಮಡಿ ಮೈಲಿಗೆಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಇತರರಿಂದ ದೂರವಿರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಒಂದು ಸೂತಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆಗಳು ಪ್ರಾಣಘಾತಕ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ಆಣೆ ಭಾಷೆಗಳು ನಮಗೆ ನಾವು ಹೇರಿಕೊಂಡ ನಿರ್ಬಂಧನೆಗಳು. ಈ ನಿರ್ಬಂಧನೆಗಳಿಂದ ಆ ಪರತತ್ವ ಸಾಧಿಸುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನುವುದು ಭ್ರಮೆ. ತಪಸ್ಸು, ನಿಯಮ, ಶೀಲ, ಭಾಷೆಗಳ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗದೆ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಶಕ್ತ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಶರಣನೇ ಗಣ್ಯ, ಅವನೇ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ.
ಪದ ಪ್ರಯೋಗಾರ್ಥ:
ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಪರತತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುದು ಮನಸ್ಥಿತಿ. ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಸನ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದರೆ ಮುಂದೆ ಸ್ವರ್ಗ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ. ಸುಗುಣಶೀಲ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡೇ ನಡೆಯುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ನಿಲುವು, ಆಣೆ ಹಾಕಿ ಭಾಷೆ ನೀಡಿ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿಗೆ ಬದ್ದನಾಗಿಯೇ ಬದುಕುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಛಲ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಮನುಷ್ಯನ ಸಹಜ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡ ಬರಬಹುದು. ತಪಸ್ಸು ತೊಡಕಾಗಬಹುದು. “ಹೇ ದೇವಾ! ನಾಂ ನೇಮದಲಿ ನಡೆ ನೀನ್ ಸ್ವರ್ಗವೀವುದೇನೆ ಅದು ವರ್ತಕನ ಮಾತಾಯ್ತು, ನಿನ್ನ ದಯೆಯೆಲ್ಲಿ?” ಎಂಬ ಉಮರ್ ಖಯ್ಯಾಮ್ ಒಸಗೆಯಂತೆ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ನೇಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ದೈವದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಕೊಡು ಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವದಾನ ಶರಣನಿಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ತಪವೆಂಬುದು ತಗಹು ಆಗದೆ ಅದು ಸಹಜ ಸಂವಾದವಾಗಬೇಕು. ಆಧುನಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ T&C apply ಅನ್ನುವಂತಾಗಬಾರದು. ನೇಮಗಳು ಬಂಧನವಾಗಬಾರದು ಎಂದು ಅಲ್ಲಮ ನೀಡುವ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ “ತಪವೆಂಬುದು ತಗಹು” ಅನನ್ಯವಾದ ಪದ ಪ್ರಯೋಗ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಸಾಯದ ಸಂಚು
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಅನುಪಮಸುಖಿ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ನೀರಲಾದ ನಿರ್ಮಿತಂಗಳು
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಹೊದಕುಳಿ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಅನುಪಮಸುಖಿ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಆಶಾಪಾಶ ವಿರಹಿತರು
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಮಡದಿಯರ ಒಲುಮೆ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಬಗೆದು ಬಿತ್ತಿದ ಬ್ರಹ್ಮಬೀಜ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ತಾನಿದ್ದಲ್ಲಿ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ನಿದ್ರೆಯೆಂಬ ಕಾಳೋರಗ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಕೀಲು ಮಡಗಿದಾತ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಮಾದುದು ಮಾದುದಲ್ಲ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಮಾಯದ ಮಂಜು
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ದಳದುಳಿ
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ಬಯಲು
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಅಲ್ಲಮನ ಅನನ್ಯ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು | ನಷ್ಟಸಂತಾನ
ಹರಿಹರ ಶಿವಕುಮಾರ್
ಲೇಖಕ, ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್. ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಳಕೆ ಇವರ ಹವ್ಯಾಸ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರು. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು, ಸದ್ಯ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆ.
