ಬಾದಾಮಿಯ ಶಿಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಳಿಪೆಟ್ಟು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಗಟ್ಟಿತನವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಿದೆ. ನೂರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಿ ಪಡೆಯಲಾಗದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅನುಭವವನ್ನು ಬಾದಾಮಿಯ ಒಂದು ಭೇಟಿಯು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವಾಸ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಭೌಗೋಳಿಕ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುವುದಲ್ಲ, ಅದು ಕಾಲದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಂದೆ ತಿರುಗಿಸಿ ಇತಿಹಾಸದ ಸುವರ್ಣ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಅನುಭವ. ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಕಾಶೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡುಗೆ ಕೇವಲ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಅದು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ದಾರ್ಶನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ನೆಲೆಬೀಡು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿರುವ ಬಾದಾಮಿ, ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಸಾರುವ ಮಹಾನ್ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸುಮಾರು 1,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗುಹಾಂತರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳ ತವರೂರು ಭಾರತ. ಬಿಹಾರದ ಬರಾಬರ್ ಗುಹೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಜಂತಾ-ಎಲ್ಲೋರದವರೆಗೆ ಹರಡಿರುವ ಈ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ, ಬಾದಾಮಿಯು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 6 ರಿಂದ 8ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಈ ರಾಜಧಾನಿ, ಅಂದು ‘ವಾತಾಪಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಚಾಲುಕ್ಯರು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ‘ನಾಗರ’ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ‘ದ್ರಾವಿಡ’ ಶೈಲಿಗಳ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗಮವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ‘ವೇಸರ’ ಶೈಲಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ʼಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಾನು ಕೈಗೊಂಡ ಬಾದಾಮಿ ಪ್ರವಾಸವು ಕೇವಲ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬವಾಗಿರದೆ, ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಸಾಧಾರಣ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಅರಿಯುವ ಒಂದು ವೈಚಾರಿಕ ಯಾತ್ರೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತುʼ.
ಬಾದಾಮಿಯ ಪ್ರತಿ ಮಣ್ಣಿನ ಕಣದಲ್ಲೂ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಿದೆ. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಾತಾಪಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ವಲ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಕ್ಷಸ ಸಹೋದರರು ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಉಪಾಯದಿಂದ ಕೊಂದು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಪೋಬಲದಿಂದ ವಾತಾಪಿಯನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ರಾಕ್ಷಸ ಸಂಕುಲವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿ ಇದು ಎಂಬುದು ಜನಪದರ ನಂಬಿಕೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಕ್ರಿ.ಶ. 543ರಲ್ಲಿ ಒಂದನೇ ಪುಲಕೇಶಿಯು ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಂಪು ಮರಳುಗಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಅರಿತು ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಬಾದಾಮಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಇಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಲೆಗಳು ಬಲಿತ ಬಾದಾಮಿ ಹಣ್ಣಿನ ಬಣ್ಣವನ್ನೇ ಹೋಲುವ ಕಾರಣ ಇದಕ್ಕೆ ‘ಬಾದಾಮಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಏರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಂದು ಚಾಲುಕ್ಯರು ಎಂತಹ ಶತ್ರುಗಳನ್ನೂ ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲುವ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಯುದ್ಧೋತ್ಸಾಹಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿರದೆ, ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಪಥವನ್ನು ಆಳಿದ ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯಂತಹ ಧೀಮಂತ ರಾಜರ ಸಾಹಸಗಾಥೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಬಾದಾಮಿಯ ಪ್ರವಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ನಾಲ್ಕು ಅಪ್ರತಿಮ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯಗಳು. ಈ ಗುಹೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ರಾಕ್-ಕಟ್(Rock-cut) ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಅಜಂತಾ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲೋರದ ಗುಹೆಗಳಿಗಿಂತ ಇವು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಗುಹೆಯೂ ಸುಸಜ್ಜಿತವಾದ ‘ಮುಖ ಮಂಟಪ’, ‘ಅರ್ಧ ಮಂಟಪ’ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಾಂತವಾದ ಗರ್ಭಗೃಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮೊದಲನೇ ಗುಹೆಯು ಶೈವ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿನ 18 ಬಾಹುಗಳ ನಟರಾಜನ ಶಿಲ್ಪವು ವಿಶ್ವದ ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರೆ, ಆ ಹದಿನೆಂಟು ಕೈಗಳು ಭರತನಾಟ್ಯದ ಒಟ್ಟು 81 ವಿಭಿನ್ನ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅಂದಿನ ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ನೃತ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹರಿಹರ, ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಮತ್ತು ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ಧಿನಿಯ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ವೈಭವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಮುಖಮಂಟಪದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುವ ನಾಗರಾಜನ ಶಿಲ್ಪವು ಕಲ್ಲು ಹೂವಿನಂತೆ ಅರಳಿದ ಚಾಲುಕ್ಯ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯ ಶೃಂಗವಾಗಿದೆ.
ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದಾಗ ಸಿಗುವ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಗುಹೆಗಳು ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಅಪಾರ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಎರಡನೇ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವು ‘ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ’ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೇ ಅಳೆಯುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂದೇವಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ‘ವರಾಹ’ನ ಭವ್ಯ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಮೂರನೇ ಗುಹೆಯು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
ಕ್ರಿ.ಶ. 578ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೇಶ ರಾಜನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ವೈಕುಂಠ ವಿಷ್ಣು, ನರಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಆದಿಶೇಷನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಜೀವಂತ ರೂಪಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಕುಬೇರ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದಂತಹ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿವೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಗುಹೆಯು ಜೈನ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾವೀರ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥರ ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಅರಿವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳಿದ್ದು, ಇದು ಈ ತಾಣದ ನಿರಂತರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಬಾದಾಮಿಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಕುಟಪ್ರಾಯವಾದುದು ಅಗಸ್ತ್ಯ ತೀರ್ಥ ಸರೋವರ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಜಲಮೂಲವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಪದ್ಧತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಹರಿದು ಬರುವ ಪ್ರತಿ ಹನಿ ಮಳೆನೀರನ್ನೂ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಂದಿನ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಗಳಿಗೂ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಕೆರೆಯ ಪೂರ್ವ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಭೂತನಾಥ ದೇವಾಲಯ ಸಮೂಹವು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ದೃಶ್ಯವು ದೈವಿಕ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಯಲ್ಲಮ್ಮ ದೇವಾಲಯ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಮೇಲೆ ಕಾಣುವ ಮಾಲೆಗಿತ್ತಿ ಶಿವಾಲಯಗಳು ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವಿವಿಧ ವಿಕಾಸದ ಹಂತಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನೂ ತನ್ನ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕಾದ ಸ್ಮಾರಕವೆಂದರೆ ‘ಕಪ್ಪೆ ಅರಭಟ್ಟನ ಶಾಸನ’. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುವ ಈ 7ನೇ ಶತಮಾನದ ಶಾಸನವು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ‘ತ್ರಿಪದಿ’ ಶಾಸನ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ‘ಸಾಧುಗೆ ಸಾಧು ಮಾಧುರ್ಯಂಗೆ ಮಾಧುರ್ಯಂ ಬಾಧಿಪ್ಪ ಕಲಿಗೆ ಕಲಿಯುಗ ವಿಪರೀತನ್…’ ಎಂಬ ಈ ಸಾಲುಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರ ಸೌಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯದ ನಡುವಿನ ಅದ್ಭುತ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಅಂದು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿದ ಈ ಅಕ್ಷರಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರವಾಸವು ಕೇವಲ ಮೌನ ಶಿಲೆಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೇರುಗಳೊಂದಿಗಿನ ಅನುಸಂಧಾನ. ಬಾದಾಮಿಯ ಪ್ರವಾಸವು ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಕಪಿಗಳ ದಂಡು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಬೆಂಬತ್ತುತ್ತ ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುವ ರೀತಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮೋಜನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವಾಸದ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಎಣ್ಣೆಗಾಯಿ ಬದನೆಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕಡಕ್ ಆಗಿರುವ ಕೆಂಪು ಚಟ್ನಿ ಪುಡಿಯ ರುಚಿಯನ್ನು ಸವಿಯದಿದ್ದರೆ ಬಾದಾಮಿ ಯಾತ್ರೆ ಅಪೂರ್ಣ. ಬಾದಾಮಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ವರೆಗಿನ ಚಳಿಗಾಲದ ಅವಧಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾದುದು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಾಂತವಾದ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ತಿಳಿಯಾದ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಪ್ರವಾಸದ ಖುಷಿಯನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಾದಾಮಿ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಕಲ್ಲುಗಳ ಗುಂಪಲ್ಲ; ಅದು ಕನ್ನಡಿಗರ ವೈಭವದ ಗತಕಾಲದ ಜೀವಂತ ಪ್ರತಿರೂಪ. ಚಾಲುಕ್ಯರು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅರಳಿಸಿದ ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹಾಕಾವ್ಯವು ಇಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ತಾಣವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಐಹೊಳೆ ಮತ್ತು ಬಾದಾಮಿಯೂ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಆ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲ, ಅವು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಉನ್ನತ ಶಿಖರಗಳು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪ್ರಮುಖ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಫ್ಲೋರೈಡ್ ನೀರಿನಿಂದ ಮುಕ್ತಿ: ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರಿಗೆ ಸಂಜೀವಿನಿಯಾದ ಯರಗೋಳ್ ಜಲಾಶಯ
ಬಾದಾಮಿಯ ಶಿಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಳಿಪೆಟ್ಟು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಗಟ್ಟಿತನವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಿದೆ. ನೂರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಿ ಪಡೆಯಲಾಗದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅನುಭವವನ್ನು ಬಾದಾಮಿಯ ಒಂದು ಭೇಟಿಯು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬನ್ನಿ, ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿದ ಈ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡು, ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಅರಿಯೋಣ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಮಾನವತ್ವದ ಕಡೆಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡೋಣ.
ಬರಹ : ನಿರಂಜನ್ ಹೆಚ್ ಬಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಮಾಸ್ ಮೀಡಿಯಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ
