ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅರ್ಹ ಮಹಿಳಾ ವಕೀಲರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಅದು ಕೇವಲ ಅಪವಾದವಾಗಬಾರದು, ಬದಲಿಗೆ ಅದು ಒಂದು ನಿಯಮವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ (CJI) ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್ ಅವರು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೊಲಿಜಿಯಂಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾರ್ಚ್ 8ರಂದು ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆ ಅಂಗವಾಗಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ “ಇಂಡಿಯನ್ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಲಾ” ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಸಿಜೆಐ, “ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವುದೇ ಸವಲತ್ತು ಅಥವಾ ದಾನವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ತಮಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ನ್ಯಾಯಯುತವಾದ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತವಾದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ನೋಟು ಬ್ಯಾನ್ ಕುರಿತು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಕೇಂದ್ರದ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾ. ನಾಗರತ್ನ ಅಸಮಾಧಾನ
“ಕೇವಲ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಹ ಮಹಿಳಾ ವಕೀಲರ ಹೆಸರನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಾರದು. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹ ಮಹಿಳಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಸಿಗದಿದ್ದರೆ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಮಹಿಳಾ ವಕೀಲರನ್ನು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು” ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಾಗೆಯೇ, “ಕೇವಲ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಉದ್ದೇಶವಿದ್ದರೆ ಸಾಲದು, ಅದು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ” ಎಂದು ಸಿಜೆಐ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಎಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ?
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ 33 ಕಾರ್ಯನಿರತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬರು ಮಹಿಳಾ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ವಿ. ನಾಗರತ್ನ. ಅವರು 2027ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಬಿಲ್ಕಿಸ್ ಪ್ರಕರಣ । ಕೆಟ್ಟ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ಗೆಲ್ಲಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಾಗರತ್ನ
ದೇಶದ 25 ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 781 ಕಾರ್ಯನಿರತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೈಕಿ 116 ಮಂದಿ ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ ಶೇ.14.85ರಷ್ಟು ಮಹಿಳಾ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಇರುವುದು. ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ 18 ಮಹಿಳಾ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಿದ್ದಾರೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಬಲದಲ್ಲಿ 9 ಮಂದಿ ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ ಶೇ. 19.57ರಷ್ಟು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ತ್ರಿಪುರ ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬರೂ ಮಹಿಳಾ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಿಲ್ಲ. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಬಲದ ಸುಮಾರು 37-38% ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
