ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸದ ಸುದಾಮ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸೋಮವಾರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಉತ್ತರವು, ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆಯಾದ ‘ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜೀವನ ಜ್ಯೋತಿ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆ’ಯ (PMJJBY) ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯೋಜನೆಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 46%ರಷ್ಟು ಜನರು ಮಾತ್ರ 2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 2ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿಮಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದಾರೆ. ಉಳಿದಂತೆ, ಒಟ್ಟು ನೋಂದಣಿದಾರರ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 9%ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಮೆ ನವೀಕರಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಹಣವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
PMJJBY ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜನ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಭಾಗವಾಗಿ 2015ರ ಮೇ 9ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಉಳಿತಾಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಹೊಂದಿರುವ 18 ರಿಂದ 50 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಮಾದಾರರು ಮರಣ ಹೊಂದಿದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ 2 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಜೀವ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ 436 ರೂ. ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ (Auto-debit) ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪಾಲಿಸಿ ನವೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಪಾಲಿಸಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ:
ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜನವರಿ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ಒಟ್ಟು ನೋಂದಣಿದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ 26.3 ಕೋಟಿ ದಾಟಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, 2026ರ ಜನವರಿ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ ಕೇವಲ 12.1 ಕೋಟಿ ಪಾಲಿಸಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿವೆ ಎಂದು ದತ್ತಾಂಶವು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೊತ್ತದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿಗಳು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ರದ್ದಾಗುತ್ತಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದೂ ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ಪರಿಣಾಮ:
ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾದಂತೆ, ಹಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿ ರದ್ದಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. 2025ರ ಮೇ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 2.3 ಕೋಟಿ ಪಾಲಿಸಿಗಳು ಹಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ರದ್ದಾಗಿವೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಯಾರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆಯೋ (ಬಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ), ಅಂತಹ ವರ್ಗದವರ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆಯು ಪಾಲಿಸಿ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಕ್ಲೈಮ್ ಇತ್ಯರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ:
ಪಾಲಿಸಿ ರದ್ದತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯ ನಡುವೆಯೂ, ವಿಮಾ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ (Claim Settlement) PMJJBY ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು 99.94%ರಷ್ಟು ಕ್ಲೈಮ್ ಇತ್ಯರ್ಥ ಅನುಪಾತವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. 2026ರ ಜನವರಿವರೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 10.5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಲೈಮ್ಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 10.2 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಲೈಮ್ಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (IRDAI) ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಲೈಮ್ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯವು ಒಂದೇ ದಿನದಿಂದ 17 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ನೋಂದಾಯಿತ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 46% ರಷ್ಟು ಜನರು ಮಾತ್ರ ವಿಮಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಉಳಿದ 9% ರಷ್ಟು ಜನರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
