ಮನರೇಗಾ ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆಯು ಸಂಕೇತಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಜೆಪಿಯ ಅಜೆಂಡಾವನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಬಹುದು.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರವು 2005ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದ ‘ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ ಯೋಜನೆ’ಯ(ಮನರೇಗಾ) ಹೆಸರನ್ನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಹೆಸರು ಬದಲಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಆರೋಪ. ಮನರೇಗಾ ಬದಲಿಗೆ ‘ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ- ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಿಷನ್ (ಗ್ರಾಮೀಣ) (ವಿಬಿ-ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ) ಮಸೂದೆ-2025’ ಅನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಈ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ಉದ್ಯೋಗದ ಖಾತ್ರಿಯನ್ನು ಈಗಿರುವ 100 ದಿನಗಳಿಂದ 125 ದಿನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ತಿಳಿಸಿದೆಯಾದರೂ ಈ ಯೋಜನೆಯ ನಿಧಿಯ ಹಂಚಿಕೆ- 60:40ಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದರಿಂದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಖಜಾನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಈ ಮಸೂದೆಯು ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಅರವತ್ತು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಅಂದರೆ ಬಿತ್ತನೆ ಮತ್ತು ಕೊಯ್ಲಿನ ವೇಳೆ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಮನರೇಗಾ(MGNREGA) ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಿಸಿದ ವಿಬಿ-ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ ಮಸೂದೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ
1. ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿದ ವೇತನ ಉದ್ಯೋಗ ದಿನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: ಮನರೇಗಾದಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯರಹಿತ ದೈಹಿಕ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬದ ವಯಸ್ಕ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 100 ದಿನಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ವಿಬಿ-ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ ಮಸೂದೆಯು, 125 ದಿನಗಳ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
MGNREG ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್3(1) ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ “ನೂರು ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದ” ಕೆಲಸವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ವಾಸ್ತವಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ MGNREGA ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿನಂತಿಸದ ಹೊರತು, ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮನೆಗೆ 100 ದಿನಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಡೇಟಾ ನಮೂದನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ 50 ದಿನಗಳ ವೇತನ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು(ನಿಗದಿತ 100 ದಿನಗಳನ್ನು ಮೀರಿ) ಅನುಮತಿಸಬಹುದಿತ್ತು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2016ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಭೂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮನರೇಗಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 150 ದಿನಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಸರ್ಕಾರವು ಮನರೇಗಾದ ಸೆಕ್ಷನ್ 3(4) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಬರ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪ(ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ) ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 100 ದಿನಗಳ ಜತೆಗೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 50 ದಿನಗಳ ಕೌಶಲ್ಯರಹಿತ ದೈಹಿಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿದ್ದವು.
2. ವಿಬಿ-ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ ನ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ.
ವಿಬಿ-ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯ ಅನುದಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಮನರೇಗಾ ಕಾಯಿದೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೇತನವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲಿತ್ತು. ಇದೀಗ ವಿಬಿ-ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ ಮಸೂದೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ವೇತನ ಪಾವತಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಾಯಿದೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವಿನ ನಿಧಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾದರಿಯು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು, ಹಿಮಾಲಯನ್ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ(ಉತ್ತರಾಖಂಡ್, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ) 90:10ರ ಅನುಪಾತ ಆಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ 60:40ರ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಬಿ-ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ ಮಸೂದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 22(2) ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಜತೆಗೆ ಶಾಸಕಾಂಗವಿಲ್ಲದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ, ಯೋಜನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವು ಭರಿಸುವುದಾಗಿ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.
MGNREGA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯರಹಿತ ಕೈಪಿಡಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ವೇತನದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ; ಯೋಜನೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿ ವೆಚ್ಚದ ನಾಲ್ಕನೇ ಮೂರು ಭಾಗದವರೆಗೆ, ಅನುಸೂಚಿ IIರ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಅರೆ-ನುರಿತ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ವೇತನ ಪಾವತಿ ಸೇರಿದಂತೆ; ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರವು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದಾದ ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದ ಶೇಕಡಾವಾರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸಂಬಳ ಮತ್ತು ಭತ್ಯೆಗಳು, ಕೇಂದ್ರ ಮಂಡಳಿಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚಗಳು, ಅನುಸೂಚಿ IIರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಬೇಕಾದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರವು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದಾದ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು.
ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಭತ್ಯೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಪೂರೈಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ; ಯೋಜನೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿ ವೆಚ್ಚದ ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಅರೆ ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ವೇತನ ಪಾವತಿಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಅನುಸೂಚಿ IIರ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಂಡಳಿಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.
3. ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಜೆಟ್ ಬದಲಿಗೆ ‘ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಂಚಿಕೆ’: ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ ನಿಧಿ ಇಲ್ಲ
ವಿಬಿ-ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ ಮಸೂದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್4(5)ರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸೂಚಿಸಬಹುದಾದ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ನಿಯತಾಂಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರತಿ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯವಾರು ಪ್ರಮಾಣ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಹಂಚಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವೇ ಭರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಿಬಿ-ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ ಮಸೂದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 4(6) ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಮಸೂದೆಯು ‘ಪ್ರಮಾಣಿತ ಹಂಚಿಕೆ’ಯನ್ನು ‘ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ನಿಧಿಯ ಹಂಚಿಕೆ’ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.
ಮನರೇಗಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನಿಬಂಧನೆಗಿಂತ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಹಂಚಿಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಮನರೇಗಾ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಆರಂಭದ ಮೊದಲು, ಜನವರಿ 31ರಂದು ಅಥವಾ ಮೊದಲು, ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾರ್ಯ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಕೌಶಲ್ಯರಹಿತ ಕೈಪಿಡಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಜೆಟ್ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
4. ಕೃಷಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿಗೆ ವಿರಾಮ
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಒಂದು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 60 ದಿನಗಳ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸವಿರುವ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಕೃಷಿ ಋತುವಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಅವಧಿ ಅಂದರೆ ಬಿತ್ತನೆ ಮತ್ತು ಕಟಾವಿನ ವೇಳೆ 60 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ವಿಬಿ-ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ ಮಸೂದೆಯು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ.
“ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಉಪ-ವಿಭಾಗ(2)ರ ಅಡಿ ಸೂಚಿಸಬಹುದಾದ ಗರಿಷ್ಠ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಾರದು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಬಾರದು” ಎಂದು ವಿಬಿ-ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ-ಬಿಲ್ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 6(1) ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕೃಷಿ-ಹವಾಮಾನ ವಲಯಗಳು, ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾದರಿಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಬಹುದು. ಅಂತಹ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧಿಸೂಚನೆಯು ಈ ಕಾಯಿದೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬದ್ಧ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
“ಈ ಕಾಯಿದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸುವ, ಮಂಜೂರು ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಎಲ್ಲ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿತ ಗರಿಷ್ಠ ಕೃಷಿ ಋತುಗಳ ಹೊರಗೆ ಮಾತ್ರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು” ಎಂಬುದು ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿರಾಮ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವು ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಲಭ್ಯತೆಯ ಕೊರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, 125 ದಿನಗಳ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಅವಧಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇದರ ಅರ್ಥ.
5. ವಿಕಸಿತ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಯೋಜನೆಗಳು
ಮಸೂದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್, ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲಾದ ವಿಕಸಿತ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಕಸಿತ್ ಭಾರತ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸ್ಟ್ಯಾಕ್ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆದ್ಯತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಕೆಲಸಗಳ ಸಮಗ್ರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಮೂಲಕ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವೆಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
1. ಜಲ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾರ್ಯಗಳು
2. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ
3. ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ (ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಸಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಲುವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ, ಹೈನುಕಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ)
4. ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಸಂಬಂಧಿತ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳು(ನಿರಾಶ್ರಿತ ಶಿಬಿರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಕೆರೆ–ಕಟ್ಟೆಗಳು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯದಂಥ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತಿನಿಂದ ಹಾಳಾದ ರಸ್ತೆಗಳ ದುರಸ್ತಿ, ಬಿರುಗಾಳಿಯಿಂದ ನಾಶವಾದ ತೋಟ ಮತ್ತು ಮನೆ ಮರು ನಿರ್ಮಾಣ, ಕಾಳ್ಗಿಚ್ಚು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು)
ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಬಯೊಮೆಟ್ರಿಕ್ ಕಡ್ಡಾಯ
- ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಬಯೊಮೆಟ್ರಿಕ್ ದೃಢೀಕರಣ ಕಡ್ಡಾಯ
- ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇರಿಸಲು, ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್, ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಜಿಯೊಸ್ಪೇಷಿಯಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು
- ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು, ಯಾವ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕು, ಎಷ್ಟು ಜನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬೇಕು, ದಿನಗೂಲಿ ನೀಡಿಕೆ, ಕೆಲಸದ ಪ್ರಗತಿ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡುವುದಕ್ಕೆ ಡ್ಯಾಶ್ಬೋರ್ಡ್ ಮೂಲಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬೇಕು.
- ಕೆಲಸದ ಪ್ರಗತಿ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆ ಮೂಲಕವೂ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು. ತಪಾಸಣೆ ಕೈಗೊಂಡ ಬಗ್ಗೆ, ಹಣ ಪಾವತಿಯಾದ ಬಗ್ಗೆ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೆಸರು ಸೇರಿ ಎಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
ರಾಮನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ದಂಡ: ಮಿತ್ರ ಸಂಸದರು ಹಾಗೂ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಸಂಸದರು ಏನೆನ್ನುವರು?
ಬಿಜೆಪಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷವಾದ ತೆಲುಗುದೇಶಂ ಪಕ್ಷ(TDP)ದ ಸಂಸದರು ಈ ಮಸೂದೆಯ ಹಣಕಾಸು ಹಂಚಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು ಇದನ್ನು ‘ಕಳವಳಕಾರಿ’ ಎಂದು ಕರೆದು, ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣಕಾಸು ಹೊರೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮನರೇಗಾದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರವು ವೇತನದ 100% ಭರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹೊಸ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ 40% ರಾಜ್ಯಗಳು ಭರಿಸಬೇಕು. ಇಂತಹ ನಡೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಂತಹ ಹಣಕಾಸು ಸವಾಲುಗಳಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು TDP ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೂ, ಅವರು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಕೇರಳದ ಸಂಸದ ಜಾನ್ ಬ್ರಿಟ್ಟಾಸ್ ಅವರು ಹೊಸ ಮಸೂದೆ ಕುರಿತು ಎಕ್ಸ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ ನರೇಗಾದ ಈಗಿನ ಸ್ವರೂಪ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, “ನರೇಗಾ ಯೋಜನೆಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದು ಟ್ರೇಲರ್ ಮಾತ್ರ. ಈ ಮಸೂದೆಯಿಂದಾಗುವ ಹಾನಿಯು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಹಕ್ಕು ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾನೂನನ್ನು ಷರತ್ತುಬದ್ಧ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಹಿಡಿತದ ಕಾನೂನಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ವಿರುದ್ಧ ಇದೆ. ಈ ಮಸೂದೆಯು ನರೇಗಾ ಯೋಜನೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಕೆಡವಲಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿದ್ದೀರಾ? ‘ಮನರೇಗಾʼದಿಂದ ಗಾಂಧೀ ಹೆಸರು ಬಿಟ್ಟದ್ಯಾಕೆ? ʼಪೂಜ್ಯ ಬಾಪುʼವೆಂದರೆ ಗಾಂಧೀ ಬಾಪುವೋ, ಆಸಾರಾಮ ಬಾಪುವೋ?
ಸತ್ಯ ಸಂಗತಿ ಏನೆಂದರೆ, ರಾಮನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಬಡವರನ್ನು ದಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಮೋಸಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಾರ್ಮಿಕರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವಂತೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಅವರ ಪರಂಪರೆಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಟೀಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಹಣಕಾಸು ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ 60:40ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್-ಡ್ರಿವನ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಪ್ಲೈ-ಡ್ರಿವನ್(ಬೇಡಿಕೆ-ಚಾಲಿತ ಯೋಜನೆ vs ಪೂರೈಕೆ-ಚಾಲಿತ ಯೋಜನೆ) ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದು ಹಕ್ಕಿನ ಖಾತ್ರಿಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರವು ನಿರ್ಧಾರಿತ ಬಜೆಟ್ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಋತುಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಮಗಾರಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಿತಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆಯು ಸಂಕೇತಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಲಾಭದಾಯಕವೇ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
