ಈಗ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಮಣಿಪುರವನ್ನು ತಣಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲದೇ ಎಂಬುದು ಈಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಆದರೆ, ಸಿಎಂ ಕುರ್ಚಿ ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಪಾಲಿಗೆ ಮುಳ್ಳಿನ ಹಾಸಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಕುಕಿ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಬೇಡಿಕೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಮೈತೇಯಿ ಸಮುದಾಯದ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ರಕ್ಷಣೆ – ಈ ಎರಡರ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟಕರ ಸವಾಲು
ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಘರ್ಷ, ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಕಾರ್ಮೋಡದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದ ಮಣಿಪುರದ ರಾಜಕೀಯ ಆಗಸದಲ್ಲಿ ಈಗ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಯ ಗಾಳಿ ಬೀಸಲಾರಂಭಿಸಿದೆಯೆ? ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವೆಂಬಂತೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ನಂತರ, ಮಣಿಪುರದ ನೂತನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಯುಮ್ನಮ್ ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಆಯ್ಕೆ ಖಚಿತವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್ ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಪರಮಾಪ್ತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ, ನಂತರ ಅವರ ಆಡಳಿತ ವೈಖರಿಯ ಕಟು ಟೀಕಾಕಾರನಾಗಿ ಬದಲಾಗಿ ಖೇಮ್ ಚಂದ್, ಈಗ ಮೈತೇಯಿ ಮತ್ತು ಕುಕಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಕಂದಕವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಸೇತುವೆಯಾಗಬಲ್ಲರೆ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲ ಗರಿಗೆದರಿದೆ.
ಯುಮ್ನಮ್ ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು 1963ರ ಮಾರ್ಚ್ 1 ರಂದು ಇಂಫಾಲ ಪಶ್ಚಿಮ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯುಮ್ನಮ್ ಲೈಕೈನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೈತೇಯಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಇಂಫಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರೈಸಿದರು. ನಂತರ ಕಲಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪದವಿ(ಬಿ.ಎ) ಪಡೆದರು. ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಕಸರತ್ತಿನ ಕಡೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಅವರು ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಟೇಕ್ವಾಂಡೋದಲ್ಲಿ ‘5ನೇ ಡಾನ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬೆಲ್ಟ್’ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದು. ಈ ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಧನೆಯೇ ಅವರಿಗೆ ಯುವಜನತೆಯ ನಡುವೆ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಘಟನೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರು ಬೆಳಸಿಕೊಂಡ ಜನಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವ ಗುಣಗಳು, ಮುಂದೆ ಅವರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದತ್ತ ಕರೆತರಲು ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದವು.
ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ ಬಿಜೆಪಿ ಮೂಲಕ ಆರಂಭವಾಯಿತು. 2012ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಸೋಲು ಕಂಡರೂ, ಅವರು ಧೃತಿಗೆಡದೆ ಪಕ್ಷ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಅವಿರತ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಫಲ ಎಂಬಂತೆ, 2017ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಗ್ಜಮೈ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಚೊಚ್ಚಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿ ಮಹತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಅವರು, ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣದ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದರು.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಈ ದಿನ ಸಂಪಾದಕೀಯ | ಮೋದಿ ಇದ್ರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಧ್ಯ- ಇದು ಬಿಜೆಪಿ ಮಂತ್ರ!
ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಬಲ ನಾಯಕರೇ. ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿದ್ದ ಖೇಮ್ ಚಂದ್, ಬಿರೇನ್ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ನಂಬಿಕಸ್ಥ ಬಲಗೈ ಬಂಟ ಎಂದೇ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 2023ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮೈತೇಯಿ ಮತ್ತು ಕುಕಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಭುಗಿಲೆದ್ದ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಘರ್ಷ ಅವರ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಮೂಡಿಸಿತು.
ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಾಗ, ಸ್ವಪಕ್ಷೀಯರೇ ಸಿಎಂ ವಿರುದ್ಧ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊರಹಾಕಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಅಸಮಾಧಾನದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರು ಇದೇ ಖೇಮ್ ಚಂದ್. “ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸದಿದ್ದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಪತನಗೊಳ್ಳುವುದು ಖಚಿತ” ಎಂದು ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಎದುರು ನೇರವಾಗಿಯೇ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದ ಖೇಮ್ ಚಂದ್, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಕರ್ತರಾದರು. 2025ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 13ರಂದು ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಜಾರಿಯಾಗುವ ಮುನ್ನ ನಡೆದ ರಾಜಕೀಯ ಹಗ್ಗಜಗ್ಗಾಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಕುಕಿಗಳ ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸುವರೇ ಮೈತೇಯಿ ನಾಯಕ?
ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಸಿಂಗ್ ಒಬ್ಬ ಮೈತೇಯಿ ಜನಾಂಗದ ನಾಯಕ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಘರ್ಷ ಪೀಡಿತ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮೈತೇಯಿ ನಾಯಕನ ಮೇಲೆ ಕುಕಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ, ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿದವರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಕಳೆದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 8, 2025ರಂದು, ಇಡೀ ರಾಜ್ಯ ಜನಾಂಗೀಯ ದ್ವೇಷದಲ್ಲಿ ಬೆಂದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಅವರು ಉಖ್ರುಲ್ ಮತ್ತು ಕಾಮ್ಜಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕುಕಿ-ಝೋ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಶಿಬಿರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. 2023ರ ಸಂಘರ್ಷದ ನಂತರ ಕುಕಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಏಕೈಕ ಮೈತೇಯಿ ಶಾಸಕ ಇವರೇ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. “ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ತಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳು, ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಪರಿಹಾರ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಅವರು ನೀಡಿದ ಸಂದೇಶ, ಕುಕಿ ಸಮುದಾಯದ ಮುಖಂಡರಲ್ಲಿ ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಮೃದು ಧೋರಣೆ ಮೂಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ‘ಪಕ್ಷಪಾತಿ’ ಎಂದು ದೂಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕುಕಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಅವರ ಈ ನಡೆಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ, ಇವರ ನೇಮಕವನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ‘ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ತಂತ್ರ’ವಾಗಿಯೇ ಬಳಸಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
ಟೇಕ್ವಾಂಡೋ ಪಟುವಿನ ಶಿಸ್ತು, ಸವಾಲುಗಳು
ರಾಜಕೀಯದ ಹೊರತಾಗಿ ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಅವರೊಬ್ಬ ಶಿಸ್ತಿನ ಸಿಪಾಯಿ. ಅವರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಟೇಕ್ವಾಂಡೋ ಪಟು ಎಂಬುದು ವಿಶೇಷ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಟೇಕ್ವಾಂಡೋದಲ್ಲಿ 5ನೇ ಡಾನ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದು. ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ತಾಳ್ಮೆ, ಈಗ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಮಣಿಪುರವನ್ನು ತಣಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲದೇ ಎಂಬುದು ಈಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಆದರೆ, ಸಿಎಂ ಕುರ್ಚಿ ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಪಾಲಿಗೆ ಮುಳ್ಳಿನ ಹಾಸಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಕುಕಿ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಬೇಡಿಕೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಮೈತೇಯಿ ಸಮುದಾಯದ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ರಕ್ಷಣೆ – ಈ ಎರಡರ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟಕರ ಸವಾಲು. ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡು, ಮತ್ತೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಬಂದೂಕುಗಳ ಸದ್ದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಂತಿಲ್ಲ.
ಮುಂದೇನು? ಶಾಂತಿಯತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುವುದೇ ಮಣಿಪುರ?
2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 3ರಂದು ನಡೆದ ಬಿಜೆಪಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಪಕ್ಷದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಅವರನ್ನು ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿರುವುದು ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರವಲ್ಲ; ಅದೊಂದು ದಿಟ್ಟ ಪ್ರಯೋಗ. ಮಾಜಿ ಸಿಎಂ ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ನೆರಳಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವುದು ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಅವರಿಗೆ ಮೊದಲ ಪರೀಕ್ಷೆ. ಕುಕಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೇಮ್ಚಾ ಕಿಪ್ಗೆನ್ ಅವರನ್ನು ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿದ್ದು, ಇದು ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಈ ನಡೆ ಸಫಲವಾದರೆ, ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಶಾಂತಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಹೆಸರು ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಉಳಿಯಲಿದೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರ ಸಿಲುಕುವ ಅಪಾಯವನ್ನೂ ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ.
ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಂತಾಗಿರುವ ಮಣಿಪುರಕ್ಕೆ ಈಗ ಬೇಕಿರುವುದು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಗಾರನಲ್ಲ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ‘ಹಿರಿಯಣ್ಣ’. ಆ ಹಿರಿಯಣ್ಣನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಸಿಂಗ್ ಎಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮಣಿಪುರದ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಂತಿದೆ.
ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯ: ಯುಮ್ನಮ್ ಖೇಮ್ ಚಂದ್ ಸಿಂಗ್
ವಯಸ್ಸು: 62 ವರ್ಷ (ಜನನ: ಮಾರ್ಚ್ 1, 1963)
ಕ್ಷೇತ್ರ: ಸಿಂಗ್ಜಮೈ (ಇಂಫಾಲ ಪಶ್ಚಿಮ ಜಿಲ್ಲೆ)
ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ: 2017 ಮತ್ತು 2022ರಲ್ಲಿ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ. 2017 ರಿಂದ 2022 ರವರೆಗೆ ಮಣಿಪುರ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ. ನಂತರ ಬಿರೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ.
ವಿಶೇಷತೆ: ಟೇಕ್ವಾಂಡೋದಲ್ಲಿ 5ನೇ ಡಾನ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ. ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಷಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ.
