ಜನವರಿ 13ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಲಿದೆಯೇ? ಅನುಮಾನವೇ. ಏಕೆಂದರೆ, ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಾಯಕರಿಗೆ ಬೃಹತ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮೂಲಕ ಫೋಟೋಗಳಿಗೆ ಪೋಸ್ ನೀಡುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬವಣೆ ನೀಗಿಸುವುದಲ್ಲ
“ಭಾರತವೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರ, ನಮ್ಮ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ…” ಹೀಗೆಂದು ಅಮೆರಿಕದ ರಾಯಭಾರಿ ಸರ್ಗಿಯೋ ಗೋರ್ ಅವರು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಜನವರಿ 13ರಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಕರೆ ಅಥವಾ ಮಾತುಕತೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ‘ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಗೆಲುವು’ ಎಂದು ಬಿಂಬಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ನೋಡಿದರೆ ಇದು ಎರಡು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಮುಲಾಜಿನ, ಹಾಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದವಾದ ಸಂಬಂಧದಂತೆ ಗೋಜರಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಗತ್ತಿನ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಗಳು ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ನಡುವಿನ ಈ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಎದ್ದಿದೆ. ಜನವರಿ 13ರ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸುತ್ತ ಹೆಣೆಯಲಾದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಪರಸ್ಪರರ ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ‘ದೊಡ್ಡಣ್ಣ’ನ ಚಾಳಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ
ಅಮೆರಿಕವು ಭಾರತವನ್ನು “ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ಷಣಾ ಪಾಲುದಾರ” ಎಂದು ಕರೆದರೂ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜಿಪುಣತನ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ ಒಪ್ಪಂದವಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ವಿಚಾರವಿರಲಿ, ಅಮೆರಿಕವು ತನ್ನ ಹಳೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಭಾರತಕ್ಕೆ ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ತಂತ್ರ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಜನವರಿ 13ರ ಮಾತುಕತೆಯೂ ಇದೇ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದರೆ ಅಚ್ಚರಿಯಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ವಿಶಾಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿಸುವುದು, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರೈತರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತುರುಕುವುದು ಅವರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ” ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ”ದ ಪಾಠ ಮಾಡುವ ಅಮೆರಿಕ, ತನ್ನ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ “ಅಮೆರಿಕ ಫಸ್ಟ್” ಎನ್ನುವ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಅದರ ದ್ವಂದ್ವ ನೀತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಅಮೆರಿಕ ರಾಯಭಾರಿಯ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಮಾತುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ ಎಂದರೆ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ವ್ಯವಹಾರದ ಲೆಕ್ಕಾವಾರವಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸ ಕಲಿಸಿದ ಪಾಠ. ಅಮೆರಿಕ್ಕೆ ಈಗ ಚೀನಾವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಲಿಷ್ಠ ನೆಲೆ ಬೇಕಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಭಾರತಕ್ಕಿಂತ ಸೂಕ್ತವಾದ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಈ ‘ಸ್ನೇಹ’ದ ಮುಖವಾಡದ ಹಿಂದೆ ಅಮೆರಿಕದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿವೆ.
ಭಾರತದ ‘ವಿಶ್ವಗುರು’ ಭ್ರಮೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಭಾರತದ ನಿಲುವೂ ಟೀಕಾತೀತವಾಗಿಲ್ಲ. “ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ”ದ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗುತ್ತಲೇ, ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಂಧನದವರೆಗೆ ನಾವು ವಿದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ದೇಶಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿವೆ ಎಂದರೆ ಅದನ್ನೊಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತೋರುವ ಉತ್ಸಾಹ, ವಾಸ್ತವದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚುತ್ತಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ ಸರ್? ಈ ದಿನ ಸಂಪಾದಕೀಯ | ‘ರೋಮಿಯೋ-ಜ್ಯೂಲಿಯೆಟ್ ವಿನಾಯಿತಿ’ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಸೂಚನೆ ಯಾಕಾಗಿ ಸೂಕ್ತ?
ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವಲಯವನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ದೈತ್ಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಪೈಪೋಟಿಗೆ ಒಡ್ಡುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಐಟಿ ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ಆಮದು ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸುವುದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರುವುದಾಗಲಿ, ಭಾರತವು ತನ್ನತನವನ್ನು ಅಡವಿಟ್ಟು ಬಾಂಧವ್ಯ ಬೆಳೆಸಲು ಹೊರಟಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ತೈಲ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅಮೆರಿಕದ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮುಳುವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವೂ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಎಡವಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒಡ್ಡುವ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಬದಲು, ಅಥವಾ ದೇಶೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ದಿಟ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಮೆರಿಕವು ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಆಮಿಷ ನೀಡುತ್ತಾ, ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಆರೋಪಗಳ ಬೆತ್ತ ಹಿಡಿದು ಭಾರತವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಮಣಿಯುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿದೆ.
ಈ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಅಬ್ಬರದ ನಡುವೆಯೂ, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ನಡುವೆ ‘ನಂಬಿಕೆಯ ಕೊರತೆ’ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಖಲಿಸ್ತಾನಿ ಉಗ್ರ ಗುರುಪತ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಪನ್ನುನ್ ಸಂಚಿನ ಆರೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೆರಿಕ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ರೀತಿ ಅದರ ದುರಹಂಕಾರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ಅಮೆರಿಕ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪಾಠ ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ
ವೀಸಾ ಮತ್ತು ವಲಸೆ: ಬಗೆಹರಿಯದ ಗೋಳು
ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೌಶಲ್ಯಯುತ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ದೇಶ. ಆದರೆ, ಎಚ್-1ಬಿ ವೀಸಾ ಸೇರಿದಂತೆ ವಲಸೆ ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ ಅವಮಾನಕರವಾಗಿದೆ. ವೀಸಾ ಪಡೆಯಲು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಗ್ರೀನ್ ಕಾರ್ಡ್ಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಿತಿ— ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯರ ಪ್ರತಿಭೆ ಬೇಕು, ಆದರೆ ಭಾರತೀಯರು ಬೇಡ ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಜನವರಿ 13ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಲಿದೆಯೇ? ಅನುಮಾನವೇ. ಏಕೆಂದರೆ, ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಾಯಕರಿಗೆ ಬೃಹತ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮೂಲಕ ಫೋಟೋಗಳಿಗೆ ಪೋಸ್ ನೀಡುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬವಣೆ ನೀಗಿಸುವುದಲ್ಲ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವೂ ಅಮೆರಿಕದ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಕೆಂಪು ರತ್ನಗಂಬಳಿ ಹಾಸುವ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮದೇ ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಮೆದು ಧೋರಣೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಸ್ವಾರ್ಥದ ಮೈತ್ರಿ
ಜನವರಿ 13ರಂದು ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಬರುವ ಕರೆ ಅಥವಾ ನಡೆಯುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು “ಐತಿಹಾಸಿಕ” ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಲೇವಾದೇವಿ ಅಷ್ಟೇ. ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಚೀನಾವನ್ನು ಹಣಿಯಲು ಭಾರತದ ಹೆಗಲು ಬೇಕಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಭಾರತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೇಕಿದೆ. ಇತ್ತ ಭಾರತಕ್ಕೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಾನು ಒಂಟಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಬೇಕಿದೆ.
ಈ ಬಾಂಧವ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಆತ್ಮೀಯತೆ’ಗಿಂತ ‘ಅವಕಾಶವಾದ’ವೇ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ತೋರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಗೆಲುವು ಎಂದರೆ ಪರಸ್ಪರರ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು. ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಎರಡೂ ಆ ದಾರಿಯಿಂದ ದೂರ ಸರಿದಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಯಾವ ಲಾಭ ತರುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಯಾವ ಹೊಸ ಸಂಕೋಲೆಗಳನ್ನು ತರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದೇ ಯಕ್ಷಪ್ರಶ್ನೆ.
