ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವು ಅರ್ಧಸತ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೋರಿಸಬಲ್ಲವು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಮನ್ಸುಖ್ ಮಾಂಡವಿಯಾ ಅವರು ಆರ್ಬಿಐನ ‘‘KLEMS’’ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, “ಯುಪಿಎ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (2004-14) ಕೇವಲ 2.9 ಕೋಟಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದರೆ. ಎನ್ಡಿಎ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (2014-24) ಬರೋಬ್ಬರಿ 17 ಕೋಟಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆಯಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ‘ಆರ್ಥಿಕ ಭೂತಗನ್ನಡಿ’ಯಿಂದ (Economic Magnifying Glass) ನೋಡಿದಾಗ ಕಂಡುಬರುವ ಚಿತ್ರಣವೇ ಬೇರೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಪ್ರಗತಿಯ ಬದಲಿಗೆ “ರಚನಾತ್ಮಕ ಹಿನ್ನಡೆ” (Structural Regression) ಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿವೆ.
- ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಜಾಲ: 2.9 ಕೋಟಿ vs 17 ಕೋಟಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹೇಗೆ?
ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ದೇಶದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ನಿಯಮವಿದೆ: “ದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದಂತೆ, ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ/ಸೇವಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಬೇಕು.”
ಯುಪಿಎ ಅವಧಿ (ಪ್ರಗತಿ): 2004-14ರ ನಡುವೆ ಸುಮಾರು 3.7 ಕೋಟಿ ಜನರು ಕೃಷಿಯನ್ನು ತೊರೆದರು. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಒಟ್ಟು ಉದ್ಯೋಗದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ, ಕೃಷಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಈ 3.7 ಕೋಟಿ ಜನರನ್ನು “ಕಳೆಯಲಾಯಿತು” ((Minus). ಆದ್ದರಿಂದ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದರೂ, ಅಂತಿಮ ‘ನಿವ್ವಳ’ ಸಂಖ್ಯೆ 2.9 ಕೋಟಿಯಂತೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು.
ಎನ್ಡಿಎ ಅವಧಿ (ಸಂಕಷ್ಟ): 2014-24ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೋವಿಡ್ ನಂತರ, ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಿತು. ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಸಿಗದೆ ಸುಮಾರು 5.3 ಕೋಟಿ ಜನರು ಮರಳಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ (ಕೃಷಿಗೆ) ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಈ 5.3 ಕೋಟಿ ಜನರನ್ನು “ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು” ಎಂದು ಸೇರ್ಪಡೆ [ಪ್ಲಸ್ (+)] ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ, ಅಂತಿಮ ಸಂಖ್ಯೆ 17 ಕೋಟಿ ಎಂದು ದಪ್ಪದಾಗಿ ದಾಖಲಾಯಿತು.
ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಜನರು ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳಿಂದ ಮರಳಿ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಿನ್ನಡೆಯೇ ಹೊರತು ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲ
- ಕೃಷಿ ವಲಯದ ಹೆಚ್ಚಳ: ಸಂಭ್ರಮವೋ ಅಥವಾ ಸಂಕಟವೋ?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಕೃಷಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನಡೆಯೇ ಹೊರತು ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆ ನೋಡೋಣ.
“ಕುಟುಂಬದ ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ”:
ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ 100 ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ.
ಸನ್ನಿವೇಶ-1 (ಯುಪಿಎ ಮಾದರಿ): ಆ ಮನೆಯ 5 ಜನರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ 3 ಜನ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಪರಿಣಾಮ: ಜಮೀನಿನ 100 ರೂ. ಆದಾಯ ಈಗ ಮೂವರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ (ಒಬ್ಬರಿಗೆ 33 ರೂ.). ಜೊತೆಗೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದವರು ಬೇರೆ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ.
ಸನ್ನಿವೇಶ-2 (ಎನ್ಡಿಎ ಮಾದರಿ): ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಕೆಲಸ ಹೋಗಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದು ಅದೇ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಮತ್ತೆ 5 ಜನ ಆದರು.
ಪರಿಣಾಮ: ಜಮೀನಿನ ಆದಾಯ ಅದೇ 100 ರೂ. ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಅದು 5 ಜನರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಬೇಕು (ಒಬ್ಬರಿಗೆ 20 ರೂ.)
ವಾಸ್ತವ: ಇದನ್ನು “ಸಂಕಷ್ಟದ ಉದ್ಯೋಗ” (Distress Employment) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಂಕಿಅಂಶ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಯುಪಿಎ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉದ್ಯೋಗ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಒಳ್ಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಮತ್ತು ಎನ್ಡಿಎ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ.
- ಕೃಷಿಯೇತರ ಉದ್ಯೋಗಗಳು: ಅಸಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಎಲ್ಲಿದೆ?
ನಾವು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕಿಟ್ಟು, ಆಧುನಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾದ ಕಾರ್ಖಾನೆ (Manufacturing) ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಲಯ (Services)ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸತ್ಯಾಂಶ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳೇನು?
- ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯದ (Manufacturing) ಮಂದಗತಿ: “ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ”ದಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿನ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಎನ್ಡಿಎ ಅವಧಿಯ ಉದ್ಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಳವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಿಗ್ ಎಕಾನಮಿ (ಸ್ವಿಗ್ಗಿ, ಜೊಮ್ಯಾಟೊ, ಡೆಲಿವರಿ ಬಾಯ್ಸ್, ಡ್ರೈವರ್ಗಳು) ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ವಲಯದಿಂದ ಬಂದಿದೆ.
- ನಿರ್ಮಾಣ ವಲಯದ ಪಾತ್ರ: ಯುಪಿಎ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ವಲಯ (Construction) ಬೂಮ್ ಆಗಿತ್ತು, ಇದು ಕೃಷಿಯಿಂದ ಬಂದ ಕೌಶಲ್ಯರಹಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಿತ್ತು.
- ಉದ್ಯೋಗದ ಗುಣಮಟ್ಟ: “ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರಿ” ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯೋಗದ ಒಳಸುಳಿಗಳು
ಸಂಖ್ಯೆಗಳಾಚೆಗೆ, ಉದ್ಯೋಗದ ಗುಣಮಟ್ಟ (Quality of Jobs) ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಅ. ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಕಥೆ:
ಭಾರತೀಯ ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವೆಂದರೆ ಇಂದಿಗೂ “ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರಿ”. ಆದರೆ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ:
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ (CPSEs) ಖಾಯಂ ನೌಕರರ ಸಂಖ್ಯೆ 2014 ರಿಂದ 2022 ರ ನಡುವೆ 35% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರವು ಖಾಯಂ ನೇಮಕಾತಿಯ ಬದಲು ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರಿತ (Contractual) ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಅಗ್ನಿಪಥ ಯೋಜನೆಯು ಇದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆ. ಅಂದರೆ, ಭದ್ರತೆಯಿರುವ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಆ. ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಏರಿಕೆ:
ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ದುಡಿಯುವ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ 42% ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು “ವೇತನ ರಹಿತ ಸಹಾಯಕರು” (Unpaid Helpers). ಅಂದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹೊಲದಲ್ಲೋ, ಹಸು ಸಾಕಣೆಯಲ್ಲೋ ತಂದೆ/ಗಂಡನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ತಿಂಗಳ ಸಂಬಳ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಉದ್ಯೋಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
- ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವೇತನ: ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಜೇಬಿನ ಕಥೆ
ಉದ್ಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದಾದರೆ ಜನರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಣವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಬೇಕಲ್ಲವೇ?
ರೈತರ ಆದಾಯ: 2022ರ ವೇಳೆಗೆ ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು (Inflation) ಕಳೆದು ನೋಡಿದರೆ, ರೈತರ ನೈಜ ಆದಾಯ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಕೇವಲ 3% ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಗುರಿ ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೂಲಿ (Rural Wages):
ಯುಪಿಎ ಅವಧಿ: ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ (MGNREGA) ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೂಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 6.8% ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಬಡವರ ಖರೀದಿ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು (ಆದರೆ ಇದು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು).
ಎನ್ಡಿಎ ಅವಧಿ: ಕಳೆದ 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೂಲಿ ಏರಿಕೆ ತೀರಾ ನಗಣ್ಯವಾಗಿದೆ (1% ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ). ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಬಡವರ ಕೂಲಿ ಅದೇ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಏರುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಈ “17 ಕೋಟಿ vs 2.9 ಕೋಟಿ” ಚರ್ಚೆಯ ಅಂತಿಮ ಸಾರಾಂಶವಿಷ್ಟು:
ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕೊರತೆ: ಇಂದಿನ ಉದ್ಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಳವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳದ, ಅನಿಶ್ಚಿತ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಉದ್ಯೋಗ (Structural Regression) ಮಾದರಿಯದ್ದಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿ ನಾವು, “ಎಷ್ಟು ಉದ್ಯೋಗ?” ಎಂದು ಕೇಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ “ಎಂತಹ ಉದ್ಯೋಗ?” ಮತ್ತು “ಎಷ್ಟು ಆದಾಯ?” ಎಂದೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಅಂಕಿಅಂಶ vs ವಾಸ್ತವ: 17 ಕೋಟಿ ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ “ರಚನಾತ್ಮಕ ಹಿನ್ನಡೆ”ಯನ್ನು (Self-employment) ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಿದೆ.
ಹಿಮ್ಮುಖ ಚಲನೆ: ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನರು ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳಿಂದ ಮರಳಿ ಹೊಲಗಳಿಗೆ (ಕೃಷಿಗೆ) ಹೋಗುವುದು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲ. ಯುಪಿಎ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಕೃಷಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಬಂದದ್ದು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿತ್ತು.
