ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಮತಗಳವು ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವ ಮುನ್ನ, ಆಯೋಗವು ಸ್ವತಃ ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ ಸತ್ಯಾಂಶವನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯಬೇಕಿತ್ತು. ಬದಲಿಗೆ, ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ, ತನಿಖೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ರಾಹುಲ್ ಮೇಲೆ ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ...
ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ‘ಮತಕಳವು’ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಿಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಮತದಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಮಟ್ಟದ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಮತಕಳವು ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿ ನಡೆದ ಕೃತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಆರೋಪ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಭೂತ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಆರೋಪಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮತದಾನ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಮತದಾರರ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ-ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಡುವಿನ ಗುಪ್ತ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿವೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ನಕಲಿ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಿರುವುದು ರಾಹುಲ್ ಸೇರಿ ವಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕರು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ 1 ಕೋಟಿ ಹೊಸ ಮತದಾರರು ಸೇರಿದ್ದು, ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತಗಳು ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಹೋಗಿವೆ ಎಂದು ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಹದೇವಪುರದಲ್ಲಿ 80 ಮಂದಿ ಮತದಾರರು ಒಂದೇ ಸಣ್ಣ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ‘ವೋಟ್ ಚೋರಿ’ಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪುರಾವೆಗಳಾಗಿವೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಬಿಜೆಪಿಯ ಏಜೆಂಟ್ನಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುಂದು ಇವುಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಆರೋಪಗಳು 2014ರಿಂದಲೂ ಇದ್ದ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ಕಳೆದ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರಿ ವಿಪಕ್ಷಗಳು ಶೂನ್ಯ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದು ಕೂಡ ಹಲವು ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.
ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಈ ಆರೋಪದ ತೀವ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಅವರು ಸ್ವತಃ ಅಧಿಕೃತ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸದೇ, ಬೇರೆಯವರ ಮೂಲಕ ವಿಷಯವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ(ಡಿಸಿಎಂ ಡಿ ಕೆ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ನೀಡಿರುವುದು) ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷಗಳು ಬೊಬ್ಬೆ ಹಾಕುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಮತಗಳವು ಆಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರು ಮಾತ್ರ ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊರಬೇಕಿಲ್ಲ. ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಯ ಕರ್ತವ್ಯ. ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರವರೆಗೆ, ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಕಾಯುವುದು ಅವರ ಹಕ್ಕು ಹಾಗೂ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಎರಡೂ ಆಗಿದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಹೊರಬಂದಾಗ, ತಕ್ಷಣ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಮೊದಲು ಸಮಗ್ರ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕುದಾಗಿದೆ. ಮತದಾನ ಯಂತ್ರಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಮತದಾನದ ದಿನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ – ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಹೊಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಎಲ್ಲವನ್ನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಬಂದ ಹಾಗೆ ವರ್ತಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಆಣತಿಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಸ್ಥೆ. ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಪ್ರೇರಿತವಾದರೆ, ಅದು ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹುಸಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ ‘ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಉತ್ತರದಾಯಿ?’ ಎಂಬುದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ನಾವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಹೇಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಚುನಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರಲು ಮತದಾರರ ಜಾಗೃತಿ, ಪಕ್ಷಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿರಪೇಕ್ಷತೆ. ಈ ಮೂರೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಈ ದಿನ ಸಂಪಾದಕೀಯ | ಬಿಜೆಪಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ನೇಮಕದಲ್ಲಿ ಬಗೆಹರಿಯುವುದೇ ಮೋದಿ-ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ ಕಗ್ಗಂಟು?
ವಿಪಕ್ಷಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಏಕೆ ತಾವೇ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸದೆ ಇತರರ ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದೇವೇಂದ್ರ ಫಡ್ನವೀಸ್ ಅವರು ರಾಹುಲ್ ಅವರ ಮೆದುಳಿನ ಚಿಪ್ ಕಳ್ಳತನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಬಿಜೆಪಿ ವಕ್ತಾರ ಸಂಬಿತ್ ಪಾತ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಇತರ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಇದನ್ನು ಆಧಾರರಹಿತ ಆರೋಪಗಳು ಎಂದು ಕರೆದು, ರಾಹುಲ್ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಆರೋಪಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಒಬ್ಬರೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಜೆಗಳೂ ಸಹ ಈ ಗಂಭೀರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರರು. ಚುನಾವಣಾ ಮೋಸವು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಾಧಾರವನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವಂತಹದ್ದು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ತಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷ, ಇಲ್ಲವೇ ಯಾವುದೇ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಂತಹ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ತನಿಖೆಗೊಳಪಡಿಸಬೇಕಾದುದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಜೆಗಳು ತಮ್ಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಉಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಮತಗಳವು ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವ ಮುನ್ನ, ಆಯೋಗವು ಸ್ವತಃ ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ ಸತ್ಯಾಂಶವನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯಬೇಕಿತ್ತು. ಬದಲಿಗೆ, ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ, ತನಿಖೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ರಾಹುಲ್ ಮೇಲೆ ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಶಕುನ್ ರಾಣಿ ಎಂಬ 70 ವರ್ಷದ ಮತದಾರರು ಎರಡು ಬಾರಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, ಆಯೋಗವು ಅವರು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸದೆ, ಕೇವಲ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಅನುಮಾನಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿರುವುದು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ಧೋರಣೆಯಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೇನಿಲ್ಲ.
ಇದೆಲ್ಲವೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಆಣತಿಯಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಲ್ಲ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು, ಆದರೆ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ 65 ಲಕ್ಷ ಮತದಾರರನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದಿರುವುದು ಆಯೋಗದ ಪಕ್ಷಪಾತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ಅಫಿಡವಿಟ್ನಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಆಯೋಗವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ, ಸಿಸಿಟಿವಿ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಡೇಟಾವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.
ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ನಡೆ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆ ನಡೆಸದೇ, ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ಕೆಲವರು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆರೋಪವನ್ನು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರವೆಂದು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತಕಳವು ನಡೆದಿದೆಯೇ? ಎಂಬುದನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಗಳ ಮುಖವಾಣಿಯಂತೆ ವರ್ತಿಸುವುದರಿಂದ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮತಗಳವಿನಂಥ ದೊಡ್ಡ ಆರೋಪಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಿ ಬಂದರೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ, ಪಕ್ಷಪಾತದ ಧೋರಣೆ ಹಾಗೂ ತಪ್ಪು ತೋರಿಸಿದವರ ಮೇಲೆಯೇ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪ ಮಾಡುವುದು ದೇಶದ ಜನತಾಂತ್ರಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆರೋಪಗಳು ಸತ್ಯವೇ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವೇ ಎನ್ನುವುದು ನಿಷ್ಪಕ್ಷವಾದ ತನಿಖೆಯ ನಂತರವೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದು. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಪಕ್ಷಾತೀತವಾಗಿ, ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚಿಂತಿಸುವುದು ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ.
ಚುನಾವಣೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯ ಎರಡೂ ಆಗಿದೆ. ಮತ ಕಳವು ಬಗ್ಗೆ ಆರೋಪ ಹೊರಬಂದಾಗ ಅದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ವಾದವಿವಾದವಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯುಂಟಾಗುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯಂತೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಹೊರತರುವ ತನಿಖೆ, ನಿರಪೇಕ್ಷ ಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ‘ಪ್ರಜೆಗಳ ಆಡಳಿತ’ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಘೋಷಣೆಯಾಗಿ ಉಳಿದು ಹೋಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಮತ ಕಳ್ಳತನಕ್ಕೆ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅಥವಾ ಯಾರೊ ಕೆಲವರು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಉತ್ತರದಾಯಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆಯೋಗವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮುಂದೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಬೇಕು. ಇದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪವಲ್ಲ, ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
