ಕೇರಳದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕಣ್ಣೂರ್ನ ಕುಟ್ಟಿಯಾಟ್ಟೂರು ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಸತ್ಯವತಿ ಅವರು ಹೃದ್ರೋಗಿಯಾಗಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಔಷಧ ಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಮಾಸಿಕ ಔಷಧ ಬಾಕ್ಸ್ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಅದೇ ಪಂಚಾಯಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಝಾ ಅವರು ಅಪಘಾತದಿಂದ ವೀಲ್ಚೇರ್ಗೆ ಸೀಮಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಪಂಚಾಯಿತಿಯು ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಮೂಲಕ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.
ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯವು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ ಬರೆದಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ಬಡತನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ನೇತೃತ್ವದ ಎಲ್ಡಿಎಫ್ ಸರ್ಕಾರದ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆ, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಿರತ ಯತ್ನದ ಫಲ ಇದಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ (Extreme Poverty Eradication Programme – EPEP) ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿ, ಬಡತನದ ಕಗ್ಗತ್ತಲನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿದೆ.
ಕೇರಳವು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ನೀತಿ ಆಯೋಗದ 2021ರ ಬಹು ಆಯಾಮದ ಬಡತನ ಸೂಚ್ಯಂಕದ (Multidimensional Poverty Index – MPI) ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದ ಕೇವಲ ಶೇ. 0.55 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬಡತನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಇದು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣ. ಆದರೆ, ಸರ್ಕಾರವು ಇದರೊಂದಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. “ಅತ್ಯಂತ ಬಡತನ” (extreme poverty) ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ 2021ರಲ್ಲಿ EPEP ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪಿಣರಾಯಿ ವಿಜಯನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (Local Self-Government Institutions – LSGI) ಮೂಲಕ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಂಡಿತು. ರಾಜ್ಯದ 14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,03,099 ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ 64,006 ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಬಡತನದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಾಧನೆಯ ಹಿಂದೆ ಏನಿದೆ? ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಜನಪರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಹುಇಲಾಖೆಯ ಸಹಯೋಗ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿವೆ. ರಾಜ್ಯವು ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಬಡತನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ಇದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವ ಎಂ.ಬಿ. ರಾಜೇಶ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. “ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಬಡವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೊಳಿಸಿದ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯ ನಮ್ಮದು” ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಕೇವಲ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ, ಮಾನವೀಯತೆಯ ಗೆಲುವು. ಕೇರಳದ ಈ ಯೋಜನೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಬಲ್ಲದು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಬಡತನದ ನೈಜ ಚಿತ್ರಣ
ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಡಿಮೆಯೇ ಇತ್ತು. 2021ರ ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ವರದಿಯಂತೆ, ರಾಜ್ಯದ ಬಹುಆಯಾಮದ ಬಡತನ ಪ್ರಮಾಣ ಕೇವಲ ಶೇ. 0.55 ರಷ್ಟು. ಆದರೆ, ಇದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು “ಅತ್ಯಂತ ಬಡತನ”ದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದವು. ಇವರು ವಿವಿಧ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವೃದ್ಧರು, ಅಂಗವಿಕಲರು, ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮೊದಲ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.
2021ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಪಿಣರಾಯಿ ವಿಜಯನ್ ಸರ್ಕಾರದ ಎರಡನೇ ಅವಧಿ ಆರಂಭವಾದ ಕೂಡಲೇ EPEP ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಇದು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಶೇ 100 ರಷ್ಟು ಸಾಧನೆಯಾಯಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯು ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು. ಸುಮಾರು 4 ಲಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಕುಟುಂಬಶ್ರೀ ಮಿಷನ್ (ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಯೋಜನೆ) ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.
ಬಡತನದ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ವಂತ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಬಳಸಿತು. ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ದಿನದ ಮಿತಿ ಅಥವಾ ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯಿತು. ಇದು ವಸತಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ಆಹಾರ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆದಾಯದಂತಹ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿತು. “ಅತ್ಯಂತ ಬಡತನ” ಎಂದರೇನು? ಆಹಾರಕ್ಕೂ ಕಷ್ಟಪಡುವವರು, ಮನೆಯಿಲ್ಲದವರು, ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದವರು – ಇವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಬಡತನದ ಗುರುತು: ಜನಪರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
EPEPಯ ಮೊದಲ ಹಂತವೇ ಸಮೀಕ್ಷೆ 2021ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ ನಡೆಯಿತು. ಪ್ರತಿ ವಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರೈನ್ಸ್ಟಾರ್ಮಿಂಗ್ ಸಭೆಗಳು (ಗುಂಪು ಚರ್ಚೆಗಳು) ನಡೆದವು. ಸ್ಥಳೀಯರು ತಮ್ಮ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಕ್ಷೇತ್ರ ಭೇಟಿಗಳು, ಫೋಕಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ಡಿಸ್ಕಷನ್ಗಳು (ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಚರ್ಚೆಗಳು) ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪಟ್ಟಿ ತಯಾರಾಯಿತು.
ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ 1,18,309 ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಬಹು ಹಂತದ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ (ಮರಣ, ಸ್ಥಳಾಂತರ ಇತ್ಯಾದಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ) ಅದು 64,006ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 59,000 ಕುಟುಂಬಗಳು ಆಯ್ಕೆಯಾದವು. ಕೇರಳ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಲೋಕಲ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ (KILA)ನ ಮಾಜಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಡಾ. ಜಾಯ್ ಇಳಮನ್ ಹೇಳುವಂತೆ, “ಈ ಸರ್ವೇ ಜನರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯಿತು. ನಿಜವಾದ ಬಡವರನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಕಷ್ಟದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು”.
ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸರಳವಾದರೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ “ಮೈಕ್ರೋ ಪ್ಲಾನ್” (ವೈಯಕ್ತಿಕ ಯೋಜನೆ) ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮನೆ ಬೇಕಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಔಷಧಿ ಅಥವಾ ಉದ್ಯೋಗ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಶ್ರೀ ಸದಸ್ಯರು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿದರು. ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಬಡತನದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಅನಾರೋಗ್ಯ, ಅಂಗವಿಕಲತೆ, ಏಕಾಂಗಿತನ ಅಥವಾ ಉದ್ಯೋಗ ಕೊರತೆ ಮುಂತಾದವು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿತು.
ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳು: ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಸಹಾಯ
1.ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯ: ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 4,677 ನಿರಾಶ್ರಿತ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಲೈಫ್ ಮಿಷನ್ (LIFE Mission) ಯೋಜನೆಯಡಿ 4,005 ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. 5,651 ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮನೆ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ 2 ಲಕ್ಷ ರೂ.ವರೆಗೆ ಸಹಾಯ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಭೂಮಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಜನರಿಂದ ಭೂಮಿ ದಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಸರ್ಕಾರಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.
2.ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ: 20,648 ಕುಟುಂಬಗಳು ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಹಾರ ಕಿಟ್ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದವು. ಬೆಡ್ರಿಡನ್ (ಹಾಸಿಗೆಗೆ ಸೀಮಿತರಾದ) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಊಟ ತಲುಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
3. ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು: ಅನಾರೋಗ್ಯವು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಣ್ಣುರ್ನ ಸತ್ಯವತಿ (67) ಅವರಿಗೆ ಮಾಸಿಕ 1,600 ಮೌಲ್ಯದ ಔಷಧಿ ಬಾಕ್ಸ್ ತಲುಪುತ್ತಿದೆ. ಅಂಗವಿಕಲರಿಗೆ ಪ್ಯಾಲಿಯೇಟಿವ್ ಕೇರ್ (ಸಾಂತ್ವನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ) ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂಗವಿಕಲ ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸಹಾಯ, ಕೆಲಸದ ಅವಕಾಶ ಮುಂತಾದವು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು.
4.ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ: 3,822 ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು. ಕುಡುಂಬಶ್ರೀ ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರ, ಕೃಷಿ ಅಥವಾ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆ.ಕೆ. ಹಂಜಾ ಎಂಬುವವರಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಜಿಕತ್ವದ ಮೂಲಕ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
5. ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು: ‘ಅವಕಾಶಂ ಅತಿವೇಗಂ’ (Avakasam Athivegam) ಅಭಿಯಾನದ ಮೂಲಕ ಎಂಜಿಎನ್ಆರ್ಇಜಿಎಸ್ ಜಾಬ್ ಕಾರ್ಡ್, ಆಧಾರ್, ವೋಟರ್ ಐಡಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಬಡತನದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಕ್ರಮಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿದ್ದವು. ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿ, ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಸಹಯೋಗಿಸಿದವು. 2025-26ರ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಗೆ ₹500 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ | ಸ್ಮೃತಿ ಮಂಧಾನ ಎಂಬ ವಿಶ್ವ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನ ಮಿಂಚು
ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆಗಳು: ಮಾನವೀಯ ಮುಖಗಳು
ಕೇರಳದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕಣ್ಣೂರ್ನ ಕುಟ್ಟಿಯಾಟ್ಟೂರು ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಸತ್ಯವತಿ ಅವರು ಹೃದಯರೋಗಿಯಾಗಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಔಷಧಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಮಾಸಿಕ ಔಷಧಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಅದೇ ಪಂಚಾಯಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಜಾ ಅವರು ಅಪಘಾತದಿಂದ ವೀಲ್ಚೇರ್ಗೆ ಸೀಮಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಪಂಚಾಯಿತಿಯು ಪ್ರಾಯೋಜಿಕತ್ವದ ಮೂಲಕ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2024ರಲ್ಲಿ ಈ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮೊದಲ ಬಡತನ ಮುಕ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು.
ವಯನಾಡ್ನ ಆದಿವಾಸಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರೇಖಾ ಅವರು ಕುಡುಂಬಶ್ರೀ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ 15 ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಆಹಾರ ಕಿಟ್ಗಳು, ಕೃಷಿ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಒದಗಿಸಿದರು. “ಇದು ನನ್ನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥ ನೀಡಿದೆ” ಎಂದು ರೇಖಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025ರಲ್ಲಿ ವಯನಾಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬಡತನ ಮುಕ್ತವಾದವು.
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಾವಿರಾರು ಕಥೆಗಳು ಇವೆ. ಕೇರಳದ ಶೇ. 100 ರಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಬಲ ನೀಡಿದವು.
ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು
2023ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 47 ರಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು (30,658) ಬಡತನದಿಂದ ಹೊರಬಂದವು. 2024ರಲ್ಲಿ ಶೇ 70, ಮತ್ತು 2025ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 100 ರಷ್ಟು ಸಾಧನೆಯಾಯಿತು. ಒಟ್ಟು 64,006 ಕುಟುಂಬಗಳು (1,03,099 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು) ಲಾಭ ಪಡೆದರು. ರಾಜ್ಯದ ಬಡತನ ಪ್ರಮಾಣ ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆ
ಕೇರಳದ ಅತ್ಯಂತ ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (EPEP) ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೂ, ಆದಿವಾಸಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ವಯನಾಡಿನ ಆದಿವಾಸಿ ನಾಯಕ ಸಿ.ಕೆ. ಜಾನು ಅವರು, “ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ನೈಜತೆಯನ್ನು ಮರೆಮಾಚುತ್ತಿವೆ” ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭೂಮಿಯ ಕಾನೂನು ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕೆಲ ಆದಿವಾಸಿ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ತಲುಪಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿ ದಾನದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ತೊಡಕುಗಳು ಸಮಸ್ಯೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನಡೆಸದಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಟೀಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಡತನದ ಗುರುತು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವರು ಈ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು “ರಾಜಕೀಯ ಗಿಮಿಕ್” ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆದಿವಾಸಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಇನ್ನೂ ಇದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಂದ (ಅನಾರೋಗ್ಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು) ಬಡತನಕ್ಕೆ ಬೀಳುವವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ. ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ನ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಯೋಜನೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಸೀಮಿತವಾಗಬಹುದು. ಈ ಎಲ್ಲ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕಿದೆ. ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆದರೂ ಕೇರಳದ EPEP ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.
