ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾದ 2024-2025ರ ಅವಧಿಯ ತಲೆ ಎಣಿಕೆ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ ಉನ್ನತ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಸಿಂಹಪಾಲು ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ್ದಾಗಿದೆ. ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ತೀರಾ ವಿರಳವಾಗಿದೆ.
ದೇಶದ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ, ನೀತಿ-ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳಾದ ಐಎಎಸ್, ಐಪಿಎಸ್ ಹಾಗೂ ಐಎಫ್ಎಸ್ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಆಶಯ ಮರೀಚಿಕೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದು, ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ತೀರಾ ವಿರಳವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೇ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ.
ಖ್ಯಾತ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸುದ್ದಿ ಜಾಲತಾಣ ‘ದಿ ವೈರ್’ (The Wire) ಈ ಕುರಿತು ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಇದೇ ಫೆಬ್ರವರಿ 2ರಂದು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಈ ಅಸಮಾನತೆಯ ನೈಜ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ದೇಶದ ಜನರ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ.
ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾದ 2024-2025ರ ಅವಧಿಯ ತಲೆ ಎಣಿಕೆ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ ಉನ್ನತ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಸಿಂಹಪಾಲು ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿ-ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವಾ (IAS) ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಶೇ. 92ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧವಾಗಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುವ ದಲಿತ, ಆದಿವಾಸಿ ಹಾಗೂ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ (SC, ST, OBC) ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಒಟ್ಟು ಪಾಲು ಕೇವಲ ಶೇ. 8.01ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇದೆ.
ದೇಶದ ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಪಾಡುವ ಭಾರತೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವಾ (IPS) ವಲಯದಲ್ಲೂ ಇದೇ ಚಿತ್ರಣವಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 90ರಷ್ಟು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಜನರಲ್ ಕೆಟಗರಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರೆ, ಎಸ್ಸಿ, ಎಸ್ಟಿ ಮತ್ತು ಒಬಿಸಿ ಸಮುದಾಯದವರ ಒಟ್ಟು ಪಾಲು ಕೇವಲ ಶೇ. 10.16ರಷ್ಟಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಲೇಖನ | ಎಐ ಕಣ್ಣಲ್ಲೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೋಕದ ಕರಾಳ ಮುಖ ಅನಾವರಣ
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ (IFS), ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದವರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಶೇ. 82ರಷ್ಟಿದೆ. ಉಳಿದೆರಡು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಶೇ. 17.28ರಷ್ಟಿದ್ದು ಕೊಂಚ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡರೂ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅನುಪಾತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ತೀರಾ ನಗಣ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಶಾಹಿಯ ಒಳಗಡೆ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ತಳವರ್ಗಗಳ ದನಿಯೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಟುಸತ್ಯ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಕೆಳ ಹಂತದ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಅನ್ವಯವಾದರೂ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೇವಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠತೆ ಪಡೆದು ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗೇರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ತೊಡಕುಗಳಿರುವುದು ಮತ್ತು ದಶಕಗಳಿಂದ ಭರ್ತಿಯಾಗದೇ ಉಳಿದಿರುವ ಬ್ಯಾಕ್ಲಾಗ್ ಹುದ್ದೆಗಳು ಈ ಭಾರಿ ಅಸಮಾನತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.
ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಗದ ‘ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ’ಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರರ ದಶಕಗಳ ಆರೋಪಕ್ಕೆ, ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳೇ ಈಗ ಬಲವಾದ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುತ್ತಿವೆ.
‘ದಿ ವೈರ್’ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಈ ವರದಿಯು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದು ಏಳು ದಶಕಗಳು ಕಳೆದರೂ ಆಡಳಿತದ ಉನ್ನತ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಅನುಷ್ಠಾನದ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದು, ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ತುರ್ತು ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.
