ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ಕಾರವು ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಂದರೂ, ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್ನಂಥ ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷವು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ. ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇಲ್ಲದ ಚುನಾವಣೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಲೀಗ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ (ಬಿಎನ್ಪಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ) ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ನಿಜವಾಗಿ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಗಳು, ಹಳೆಯ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತು, ಸಮಾನ ಅವಕಾಶದೊಂದಿಗೆ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಿದೆ
2024ರ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ತಿರುವು. ಸುಮಾರು 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ್ದ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅವರ ಸರ್ಕಾರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ನಂತರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪತನಗೊಂಡಿತು. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಧೋರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವಿಕೆಯ ಆರೋಪಗಳು ಈ ಪತನಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾದವು. ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಕ್ಷಣವೇ ದೇಶ ಬಿಟ್ಟು ತೆರಳಿದ ಹಸೀನಾ ಅವರು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಯೂನಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ಕಾರವು ಅಧಿಕಾರ ಹಿಡಿದಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅವರ ಮೌನ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಜಟಿಲತೆ
ಪದಚ್ಯುತಿಯ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅವರ ವಾಸ್ತವ್ಯವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ತೀವ್ರ ಇಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಹಸೀನಾ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪಿತಾಮಹ ಮುಜೀಬುರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಬಹುಕಾಲದ ಮಿತ್ರ. ಆದರೆ, ಢಾಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ಕಾರವು ಆಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ಹೂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಒತ್ತಡಗಳ ನಡುವೆ, ಭಾರತವು ಹಸೀನಾ ಅವರನ್ನು “ಮಾನವೀಯ ನೆಲೆ”ಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ, ಹಸೀನಾ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿಲ್ಲ. ಇದು ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ವಿರೋಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ನಾಯಕರಿಲ್ಲದ ‘ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್’: ಪತನದ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪ
ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅವರ ಹಠಾತ್ ನಿರ್ಗಮನವು ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ತುಂಬಲಾಗದ ನಷ್ಟ ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಕಳೆದೊಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಸೀನಾ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ವರ್ಚಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತು. ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪ್ರಬಲ ನಾಯಕತ್ವ ಬೆಳೆಯಲು ಅವರು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಹಸೀನಾ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಪಕ್ಷವು ‘ನಾಯಕಿಯಿಲ್ಲದ ಸಂಘಟನೆ’ಯಂತಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ಜೈಲು ಪಾಲಾಗಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ದೇಶದಿಂದ ಓಡಿಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್ ಪಕ್ಷವು ಮುಂಬರುವ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ನಾಯಕತ್ವದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಣಕ್ಕಿಳಿಯುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತೀಕಾರದ ಭೀತಿಯಿಂದ ತಳಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಸಹ ತಮ್ಮ ಗುರುತನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ಕಾರದ ಗುರಿ: ಸುಧಾರಣೆ ಮೊದಲು, ಚುನಾವಣೆ ನಂತರ
ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಯೂನಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ಕಾರವು “ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ”ಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಂದ ನಂತರವೇ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಅದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡರಿಂದ ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಯವನ್ನು ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್ನ ಭ್ರಷ್ಟ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಬಿಎನ್ಪಿ ಮತ್ತು ಜಮಾತ್ನ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳ ಉಲ್ಬಣ
ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್ನ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಲಾಭ ಪಡೆದಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಾದ ಬಿಎನ್ಪಿ (ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ನ್ಯಾಶನಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ). ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಖಾಲಿದಾ ಜಿಯಾ ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಪುತ್ರ ತಾರಿಕ್ ರೆಹಮಾನ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ವಿದೇಶದಿಂದಲೇ ಸಂಘಟಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಬಲ ತಂದಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹಸೀನಾ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಜಮಾತ್-ಎ-ಇಸ್ಲಾಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಈಗ ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಮುಕ್ತ ಚುನಾವಣೆಯಾದರೆ, ಬಿಎನ್ಪಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್ ವಿರೋಧಿ ಮತಗಳು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗೂಡುತ್ತವೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ | ತನ್ನದೇ 70 ಅಡಿ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಿರುವ ಲಿಯೊನೆಲ್ ಮೆಸ್ಸಿ
ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್ಗೆ ಪುನಶ್ಚೇತನದ ಹಾದಿ – ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷ
ಪಕ್ಷವು ಮತ್ತೆ ಚುನಾವಣಾ ಕಣಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬೇಕಾದರೆ, ಅದು ಹಸೀನಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಹೊರಗೆ ಹೊಸ, ಸ್ವಚ್ಛ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಘೋಷಿಸಬೇಕಿದೆ. ಆದರೆ, ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರ ನಡುವೆ ಆಂತರಿಕ ಕಲಹಗಳು ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಪೈಪೋಟಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಕಳಂಕವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಹೊಸ ಮುಖದ ಕೊರತೆ ಪಕ್ಷವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಆಂತರಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸದೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳದೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದು ಪಕ್ಷದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುತ್ತು ತರಬಹುದು.
ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯ (Gen Z) ಹಳೆಯ ಭ್ರಷ್ಟ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಅವರು ಕೇವಲ ಹಸೀನಾ ಅವರನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಸಂಕೇತವಾಗಿರುವ ಬಿಎನ್ಪಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಕ್ಷಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಯುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ, ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು- ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ
ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ನಡುವೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಣದುಬ್ಬರ, ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಜೀವನ ವೆಚ್ಚಗಳು ಜನರನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸಿವೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ವಿಳಂಬವಾದರೆ, ಮತದಾರರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮತ ಹಾಕಲು ಮುಂದಾಗಬಹುದು. ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ.
ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸಂಬಂಧ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗಡಿ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಿದ್ದರು. ಈಗಿನ ಬದಲಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವಿರೋಧಿ ಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಶಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರಬಲರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಭಾರತದ ಭದ್ರತೆಗೆ ಕಳವಳಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ನವದೆಹಲಿ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬೇಕೋ ಅಥವಾ ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್ಗೆ ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕೋ ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.
ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್ನ ಪುನರಾಗಮನಕ್ಕೆ ಏಕೈಕ ಅವಕಾಶ
ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಗೆಲ್ಲಬೇಕಾದರೆ, ಅದು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಕಳಂಕದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಭ್ರಷ್ಟ ನಾಯಕರನ್ನು ಪಕ್ಷದಿಂದ ದೂರವಿಡುವುದು, ಜನರ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಜಾತ್ಯತೀತ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರ ನೀತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮರಳುವುದು ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು.
ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ಕಾರವು ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಂದರೂ, ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್ನಂಥ ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷವು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ. ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇಲ್ಲದ ಚುನಾವಣೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಲೀಗ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ (ಬಿಎನ್ಪಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ) ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ನಿಜವಾಗಿ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಗಳು, ಹಳೆಯ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತು, ಸಮಾನ ಅವಕಾಶದೊಂದಿಗೆ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅವರ ಪಕ್ಷವಾದ ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದು ಕಣಕ್ಕಿಳಿಯಬೇಕಾದರೆ, ಭಾರಿ ಆಂತರಿಕ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಶೂನ್ಯವನ್ನು ಬಿಎನ್ಪಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಶಕ್ತಿಗಳು ತುಂಬಬಹುದು. ಬಾಂಗ್ಲಾ ಈಗ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಭವಿಷ್ಯವು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ.
