ಇತಿಹಾಸವು ನಮ್ಮನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ತೋಚಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಾಗಿತು, ಯುರೋಪಿನ ಭೂಪಟವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕಕಾರಿ ಆಸಕ್ತಿಯೊಂದು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪೀಠದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳವರೆಗೆ, ಕೆಲವರು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬದ್ಧತೆಯ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಲಘುವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದೊಂದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿ – ಯಾಕೆಂದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವನೆ, ಹಳೆಯ ದ್ವೇಷಗಳು, ಮತ್ತು “ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ದಾರಿ ಇಲ್ಲ” ಎಂಬ ಭಾವನೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧದ ಅಂಚಿಗೆ ತರುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾದರೂ, ಅದನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದು ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಂಕೀರ್ಣ, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಿಗದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
ಇತಿಹಾಸವು ನಮ್ಮನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ತೋಚಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಾಗಿತು, ಯುರೋಪಿನ ಭೂಪಟವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿತು, ಹಾಗೂ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. 2003 ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಆಕ್ರಮಣ ಇಂದಿಗೂ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ತಮ್ಮ ಮನೆ ಮಾರುತಿಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ಪಾಠಪುಸ್ತಕದ ಪುಟಗಳಲ್ಲ, ಮಾನವನ ನಷ್ಟದ ಜೀವಂತ ನೆನಪುಗಳು.
ತಕ್ಷಣದ ವಿಜಯದ ಭ್ರಮೆ, ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಎದುರಾಳಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವ ದೋಷಗಳು, ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡುವವರ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿತ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ , ಯುದ್ಧವೆಂದರೆ ಅಸ್ಥಿರತೆಗಳ ಲೋಕ. ಅನೇಕ ಸಲ ವೈಫಲ್ಯ, ಸಾರಿಗೆಯ ತೊಂದರೆ, ಮಾನವೀಯ ತಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳ ಅಸಹಜ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಿಖರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೂ ಧೂಳಿಗಟ್ಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಇದನ್ನು ನಾವು ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಯೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಕೆಲವರು ಅಂದುಕೊಂಡಂತೆ ಅದು ಬೇಗ ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಇಂದು ಉಕ್ರೇನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಎರಡರಿಗೂ ಸಂಕಟಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು, ಜಗತ್ತಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಜನರ ಧೈರ್ಯ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಏಕತೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ, ಆಹಾರ, ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನೂ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ಯುದ್ಧ ಯಾವಾಗ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಕ್ಷಣಕ್ಕಿಂತ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ತನ್ನ ಅಟ್ಟಹಾಸ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರೀಯ ಪ್ಲೇನ್ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ನಾಶ: ಯುದ್ಧವೊಂದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಹೃದಯವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಉದ್ಯಮ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜನರು ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸರಾಸರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ಶೇ. 30ರಷ್ಟು ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ, ಹಣದುಬ್ಬರ ಶೇ. 15ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಲ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧವು 2026ರ ವೇಳೆಗೆ $120 ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಅಂದಾಜು ಇದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು: ಯುದ್ಧದ ಭೀಕರತೆ ಮನೆಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೂ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ತಾವು ನೆಲಸಿದ್ದ ಊರುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪರದೇಶಿಯಾಗಿ ಭಯದ ತಲ್ಲಣದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಶಾಲೆಗಳು ಮುಚ್ಚುತ್ತವೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ, ಆಹಾರದ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂಸೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತಾರೆ. ಐವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಖಿನ್ನತೆ ಅಥವಾ ಆತಂಕದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾರೆ.
ಮಾನಸಿಕ ಗಾಯಗಳು: ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು ಅನೇಕ ಮಾನಸಿಕ ಪೀಡೆಯೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸೈನಿಕರಿಗೆ PTSD (ಪೊಸ್ಟ್ ಟ್ರಾಮಾಟಿಕ್ ಸ್ಟ್ರೆಸ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್) ಕಾಣಬಹುದು. ತಮ್ಮ ಮನೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರು, ಆಪ್ತರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರು ಬದುಕನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಕಷ್ಟಪಡುವರು. ಮಕ್ಕಳು ಇಂತಹ ಆಘಾತಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಜೀವನದವರೆಗೂ ಹೊರುತ್ತಾರೆ.
ಪರಿಸರೀಯ ಹಾನಿ: ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಹೃದಯಕ್ಕೂ ಘಾಸಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅರಣ್ಯಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ, ನದಿಗಳು, ಮಣ್ಣುಗಳು ವಿಷಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಆಳವಾದ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಪಾಯಸ್ನಿಂದ ಪರಿಸರವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ ಸಿಂಧೂ ಜಲ ವಿವಾದ; ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹೆದರುತ್ತಿಲ್ಲ ಯಾಕೆ?
ಇಂತಹ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯದೇ, ಯುದ್ಧವನ್ನು ಆಕರ್ಷಕ ಸಾಹಸ ಎಂದು ಕಾಣುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಇತಿಹಾಸವೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ – ಯುದ್ಧವು ಯಾವತ್ತೂ ಸುಲಭ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಅದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಕ್ರೂರ ಶಕ್ತಿ. ನಾವು ಎಚ್ಚರದಿಂದ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಯುದ್ಧದ ಕುರಿತು ಯೋಚಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪಕ್ಕದ ಆಯ್ಕೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಅದರ ದುಃಖದ ಬೆಲೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ತೆರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದ ಹೊಳೆದು ಕಾಣುವ ಮುಖವಾಡದ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದುಬರುವ ಕರಾಳತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲೇಬೇಕು.
