ಅದಾನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕದ SEC ಹೊರಿಸಿರುವ ಭಾರಿ ಲಂಚ-ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಆರೋಪಗಳು ಈಗ ತಾರಕಕ್ಕೇರಿವೆ! ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಹೇಗ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಮನ್ಸ್ ತಲುಪಿಸಲು ಎರಡು ಬಾರಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ, SEC ಈಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಇಮೇಲ್ನಲ್ಲಿ ನೇರ ಸಮನ್ಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಕೋರಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಅದಾನಿ ಷೇರುಗಳು ಭಾರಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು “ವಿಶ್ವಗುರು” ಭಾವನೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಗಂಭೀರ ಸಂಕಷ್ಟ ಉಂಟಾಗಿದೆ.
ಉದ್ಯಮಿ ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿ ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕದ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೊರಿಸಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಲಂಚದ ಆರೋಪಗಳು ದಿನೇದಿನೇ ಬಿಗಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ದಿಗ್ಗಜನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಗಂಭೀರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದು ಈಗ ಜಗಜ್ಜಾಹೀರಾಗಿದೆ.
ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಲಂಚದ ಹಗರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅದಾನಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಬಂಧಿಕ ಸಾಗರ್ ಅದಾನಿ ಅವರಿಗೆ ಸಮನ್ಸ್ ನೀಡಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮನ್ಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಲು ಎರಡು ಬಾರಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕದ ‘ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಅಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಕಮಿಷನ್’(SEC) ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ಫೆಡರಲ್ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ತನಿಖಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಇತ್ತ ಷೇರುಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೌಲ್ಯವು ಮತ್ತೆ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಅಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ‘ಹೇಗ್’ ಒಪ್ಪಂದದ ಉಲ್ಲಂಘನೆ?
ಅಮೆರಿಕದ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಆರೋಪಿಗಳು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅವರಿಗೆ ಸಮನ್ಸ್ ತಲುಪಿಸಲು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವಾದ ‘ಹೇಗ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಯಾ ದೇಶದ ಸರ್ಕಾರದ (ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ) ಮೂಲಕ ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಎಸ್ಇಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಗೌತಮ್ ಅದಾನಿ ಮತ್ತು ಸಾಗರ್ ಅದಾನಿ ಅವರಿಗೆ ಸಮನ್ಸ್ ನೀಡಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಮನವಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಬಾರಿಯಲ್ಲ, ಎರಡು ಬಾರಿ ಈ ಮನವಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅದಾನಿ ಅವರನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಕುಣಿಕೆಯಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಲವಾದ ಅನುಮಾನ ಮೂಡಿದೆ.
ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ “ಶೂನ್ಯ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ” ಎಂದು ಬೊಬ್ಬಿರಿಯುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ದೇಶವು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಸಮೇತ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಿದಾಗ, ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಸಮನ್ಸ್ ತಲುಪಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೂ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಪರ್ಯಾಸವೇ ಸರಿ.
ನೇರ ಸಮರಕ್ಕೆ ಇಳಿದ ಎಸ್ಇಸಿ: ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಸಮನ್ಸ್?
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಸಹಕಾರದಿಂದ ರೋಸಿಹೋಗಿರುವ ಎಸ್ಇಸಿ, ಈಗ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮನ್ಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿ ಕೋರಿದೆ. ಅದಾನಿ ಅವರ ವಕೀಲರಿಗೆ ಅಥವಾ ನೇರವಾಗಿ ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಸಮನ್ಸ್ ತಲುಪಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಎಸ್ಇಸಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಕೋರಿದೆ.
”ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು (ಅದಾನಿ ಮತ್ತು ಇತರರು) ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರವು ಸಮನ್ಸ್ ಜಾರಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಪರ್ಯಾಯ ವಿಧಾನಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ” ಎಂದು ಎಸ್ಇಸಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಪನಂಬಿಕೆಯ ಸಂಕೇತವೂ ಹೌದು.
ಏನಿದು ಹಗರಣ?
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆಯಲು ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು $265 ಮಿಲಿಯನ್ (ಅಂದಾಜು ₹2,200 ಕೋಟಿ) ಲಂಚ ನೀಡಲು ಸಂಚು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪ. ಈ ಮೂಲಕ ಅಮೆರಿಕದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ವಂಚಿಸಿ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ದೂರಿನ ಸಾರಾಂಶ. ಇಂತಹ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪವಿದ್ದರೂ, ಭಾರತದ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಇ.ಡಿ (ED) ಅಥವಾ ಸಿಬಿಐ (CBI) ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮೌನ ವಹಿಸಿರುವುದು ಮತ್ತು ಈಗ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ತನಿಖೆಗೂ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕೇಂದ್ರದ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ಷೇರುಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲಣ: ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಪರದಾಟ
ಈ ಸುದ್ದಿ ಹೊರಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಶುಕ್ರವಾರದ ಷೇರುಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಗ್ರೂಪ್ನ ಷೇರುಗಳು ಭಾರೀ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿವೆ. ಅದಾನಿ ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಅದಾನಿ ಎನರ್ಜಿ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್ ಷೇರುಗಳು ಶೇ. 10ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕುಸಿತ ಕಂಡರೆ, ಅದಾನಿ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸಸ್ ಕೂಡ ಹೊಡೆತ ತಿಂದಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಷೇರುಪೇಟೆಯ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ‘ಸೆಬಿ’ (SEBI) ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮೌನ ವಹಿಸಿರುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಬಹುದು. ಹಿಂಡನ್ಬರ್ಗ್ ವರದಿ ಬಂದಾಗಲೂ ಅದಾನಿ ಪರ ಮೃದು ಧೋರಣೆ ತಳೆದಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪವಿದ್ದ ಸೆಬಿ, ಈಗ ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ರಾದ್ಧಾಂತವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ದಿವ್ಯ ಮೌನಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಿಂತ “ಮಿತ್ರ” ಉದ್ಯಮಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯೇ ಪ್ರಮುಖವಾಯಿತೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ
ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಜೆಂಡಾ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ತಮ್ಮದೇ ದೇಶದ ಉದ್ಯಮಿಯೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ವಿದೇಶಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ವಂಚನೆಯ ಆರೋಪ ಬಂದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಕರಿಸಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಟೀಕೆಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇಡೀ ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಒಬ್ಬ ಉದ್ಯಮಿಯ ಸೇವೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಿದಂತಿದೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅದಾನಿಗೆ ಸಮನ್ಸ್ ತಲುಪಿಸಲು ವಿಫಲವಾಗಿರುವುದು ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ವಿಳಂಬ ತಂತ್ರ ಎಂಬುದು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಆದರೆ, ಅಮೆರಿಕದ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡಗಳಿಗೆ ಮಣಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಎಸ್ಇಸಿಯ ಈ ನಡೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ.
ಮುಂದೇನು?
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಎಸ್ಇಸಿಯ ಮನವಿಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿ, ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಮನ್ಸ್ ಜಾರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರೆ, ಅದಾನಿ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ಮುಖಭಂಗವಾಗಲಿದೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ಪಾಲನೆಯ ಬದ್ಧತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪು ಸಂದೇಶ ರವಾನೆಯಾಗಲಿದೆ. “ವಿಶ್ವಗುರು” ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರಾಷ್ಟ್ರವು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಉತ್ತರಿಸಲೇಬೇಕಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಅದಾನಿ ಸಮೂಹದ ಆರ್ಥಿಕ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ನೈತಿಕ ನಿಲುವನ್ನೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಡ್ಡಿದೆ.
