ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಈ ಹೊಸ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು ಆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಬಹುದು. ಇದು ಭಾರತದ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಳವಳಕಾರಿ ವಿಷಯವಾಗಬಹುದು
ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಮೋಡ ಕವಿದಿರುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇ, ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಇರಾನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿರುವುದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚರಿ ಹಾಗೂ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಇರಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ‘ಪರಮಾಣು ಹತ್ಯಾಸ್ತ್ರ’ ಪ್ರಯೋಗದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಲೇ, ಇನ್ನೊಂದಡೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಧಾನದ ಮೇಜಿಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಿರುವ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಈ ನಡೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುವುದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ‘ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ’. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಇರಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು 900 ಕಿ.ಮೀ.ಗೂ ಅಧಿಕ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇರಾನ್ ಒಳಗುಟ್ಟುಗಳು ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಸವಾಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ನೇರವಾದ ಅರಿವಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಮುಂದಾದರೆ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ದಿಗ್ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಅದರ ನೇರ ಬಿಸಿ ಮುಟ್ಟುವುದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ. ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ಗಡಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಇರಾನ್ ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅಥವಾ ಮನವೊಲಿಸಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಮೆರಿಕದ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
1979ರ ಇರಾನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವೆ ನೇರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಸಂದೇಶ ರವಾನಿಸಲು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ಅಥವಾ ಒಮನ್ನಂತಹ ತಟಸ್ಥ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಆದರೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ – ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಟೆಹ್ರಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧವಿದ್ದರೆ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನೊಂದಿಗೆ ದಶಕಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಮೈತ್ರಿಯಿದೆ. ಇರಾನ್ನ ಪರಮೋಚ್ಛ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಬಲ್ಲ ಕೆಲವೇ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವೂ ಒಂದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಒಂದು ‘ಸಂಹವಹ ಸೇತುವೆ’ಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯು ಸದಾ ‘ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮನಸ್ಥಿತಿ’ಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡದೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊರಿಸುವುದು ಅವರ ಶೈಲಿ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಯುಎಇ, ಕತಾರ್ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್ ಜೊತೆಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನೂ ಈ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಇರಾನ್ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅಮೆರಿಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಡೀ ಮುಸ್ಲಿಂ ಜಗತ್ತೇ ಒಗ್ಗೂಡಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ರವಾನಿಸುವುದು ಅವರ ಉದ್ದೇಶ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಏಕೈಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಈ ದಿನ ಸಂಪಾದಕೀಯ | ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಘನತೆ ಇಲ್ಲದ ಮಾತಿಗೆ ಲಗಾಮು ಬೀಳಬೇಕು
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜನರಲ್ ಅಸಿಮ್ ಮುನೀರ್ ಅವರು ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಾಗರಿಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವಾಸವಿರಿಸಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೇನೆಯು ಇರಾನ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿನ ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಸಹಕರಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಇರಾನ್-ಅಮೆರಿಕ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ದೊರೆತಿರುವ ಈ ಮನ್ನಣೆ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಹುಬ್ಬೇರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇರಾನ್ನ ಚಾಬಹಾರ್ ಬಂದರು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹೂಡಿಕೆಯಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಈ ಹೊಸ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು ಆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಬಹುದು. ಇದು ಭಾರತದ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಳವಳಕಾರಿ ವಿಷಯವಾಗಬಹುದು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ ಪ್ರಿಯ ಮೋದಿ ಸರ್ಗೆ ‘ಈ ದಿನ’ ಬರೆದ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರ!
ಆದರೆ, ಈ ಎಲ್ಲ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ನಡುವೆ ಇರಾನ್ ಮಾತ್ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಟೆಹ್ರಾನ್ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಾನ್ ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಮಾತುಕತೆಗೆ (ಒಮನ್ನಲ್ಲಿ) ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಸೌದಿ ಅಥವಾ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಂತಹ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂಗು ತೂರಿಸುವುದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಟ್ರಂಪ್ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿರುವುದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಒಂದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಜಯ ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು.
ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಈ ನಡೆಗೆ ಒಂದೇ ಕಲ್ಲಿಗೆ ಎರಡು ಹಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವ ತಂತ್ರವಿದೆ. ಒಂದು, ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವುದು; ಎರಡು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಚೀನಾದ ತೆಕ್ಕೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೊರತಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಆದರೆ, ಇರಾನ್ನ ಹಠಮಾರಿ ಧೋರಣೆ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ನಡುವೆ ಈ ಸಂಧಾನ ನಾಟಕ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾಲವೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.
