ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ಬೇರೂರಿರುವ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು, ಅಂಗನವಾಡಿ ಹಾಗೂ ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನ ನಿಗದಿ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಕತ್ತೆ ಸಾಕಾಣಿಕೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವಂತಹ ಹಲವು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ಉಪಸಮಿತಿ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದೆ.
ಮುಂಬರುವ ಆಯವ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲು ಆಯೋಗ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಶ್ರಮಿಕರನ್ನು ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ರೈತರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ವರದಿಯು ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ಗುತ್ತಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಕೊಕ್: ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು, ನಿಗಮ-ಮಂಡಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಶೋಷಣಾತ್ಮಕ ‘ಗುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರ ಗುತ್ತಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ದಳ್ಳಾಳಿಗಳ ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಲು ‘ನೇರ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಅಡಿ ತಂದು, ಅವರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಇದು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ 240 ದಿನಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಕಾಯಂಗೊಳಿಸಲು ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳ ಮಾದರಿಯ ವಿಶೇಷ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೂ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಆಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆಶಾಕಿರಣವಾಗಿದೆ.
ಆಶಾ, ಅಂಗನವಾಡಿಯವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ವೇತನ: ಸಮಾಜದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಂಗನವಾಡಿ, ಆಶಾ ಹಾಗೂ ಬಿಸಿಯೂಟ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಗೌರವಧನ ಪಡೆಯುವವರು’ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿರುವುದು ಅವರ ಶೋಷಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ವರದಿಯ ಈ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಕಾರ್ಮಿಕರು’ ಎಂದು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು.
ಇವರನ್ನು ಕೇವಲ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದ ಗೌರವಧನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಅವರ ಸೇವಾ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನಿಗದಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆಯೋಗ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ.
ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಿಗಮ: ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಕಿರುಕುಳ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ‘ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ’ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಈ ನಿಗಮದ ಮೂಲಕ ಸಾಲ, ತಳ್ಳುವ ಗಾಡಿ, ಛತ್ರಿ, ಹಾಗೂ ಸೋಲಾರ್ ದೀಪಗಳ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಶೌಚಾಲಯ-ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕತ್ತೆ ಸಾಕಾಣಿಕೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ: ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಪಶುಸಂಗೋಪನಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಿನೂತನ ಹಾಗೂ ಲಾಭದಾಯಕ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ‘ಕತ್ತೆ (ಗಾರ್ದಭ) ಸಾಕಾಣಿಕೆ’ಗೆ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತೆ ಹಾಲಿಗೆ ಅಪಾರ ಬೇಡಿಕೆ ಇದ್ದು, ಇದನ್ನು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಗಾರ್ದಭಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇವುಗಳ ಉತ್ತಮ ತಳಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ, ಆ ಮರಿಗಳನ್ನು ರೈತರಿಗೆ ವಿತರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕೃಷಿ-ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಶಿಫಾರಸನ್ನು ಮುಂದಿಡಲಾಗಿದೆ.
