ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 2013ರ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯೆಲ್ ಸ್ಕ್ಯಾವೆಂಜಿಂಗ್ (ಮಲ ಬಳಿಯುವ) ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಈ ಅಮಾನವೀಯ ಹಾಗೂ ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ಕ್ರೂರ ಪದ್ಧತಿಯು ‘ಹೌಸ್ಕೀಪಿಂಗ್’ ಮತ್ತು ‘ಸ್ವಚ್ಛತಾ ವೃತ್ತಿ’ ಎಂಬ ಆಧುನಿಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪಿಡುಗನ್ನು ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ‘ಸಮಗ್ರ ವಿಶೇಷ ಕಾನೂನು’ ಜಾರಿಗೆ ತರುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ಉಪಸಮಿತಿ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
ಆಧುನಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಮಾನವೀಯ ಪದ್ಧತಿ:
ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಮಾಲ್ಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಶೌಚಾಲಯ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ‘ಹೌಸ್ಕೀಪಿಂಗ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಈ ವೃತ್ತಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಕಳಂಕಿತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುತ್ತಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ರೈಲು, ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿನ ಒಣ ಶೌಚಾಲಯಗಳನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ದಲಿತರು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ-ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮುದಾಯಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಲೋಪ:
ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 7,800 ಮಂದಿ ಮಲ ಬಳಿಯುವ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರ ಪೈಕಿ 4,556 ಮಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಲಾ ರೂ. 40,000 ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಸಂಖ್ಯೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ (ಬಲರಾಮ್ ಸಿಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕರಣ) ಕೂಡ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಪುನರ್ವಸತಿ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿರುವ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ತಾವರೆಕೆರೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಘಟನೆ
ಯಂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲೋಪಕ್ಕೆ ಶಿರಾ ತಾಲೂಕಿನ ತಾವರೆಕೆರೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಘಟನೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಸಕ್ಷನ್ ಯಂತ್ರ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ರಂಗಪ್ಪ ಎಂಬ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ರೂ. 7,500 ಕೊಟ್ಟು ಒಳಚರಂಡಿ ಗುಂಡಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಅವರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಯಂತ್ರಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಈ ದಿನ ಸಂಪಾದಕೀಯ | ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯರ ಬಲಿ- ಕೈಕಟ್ಟಿ ಕುಳಿತಿರುವರೇ ‘ವಿಶ್ವಗುರು’?
ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳು
ವಿಶೇಷ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ: ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಮತ್ತು ಹೌಸ್ಕೀಪಿಂಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರ ರಕ್ಷಣೆ, ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸಮಗ್ರ ವಿಶೇಷ ಕಾನೂನನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ರೂಪಿಸಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಗೌರವಯುತ ಬದುಕು: ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 13ರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಾಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ಹಾಗೂ ಪರ್ಯಾಯ ಉದ್ಯೋಗ ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು.
ಯಂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆ ಕಡ್ಡಾಯ: ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರಿಂದ ಮಲ ಬಳಿಯುವ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯದಂತೆ ತಡೆಯಲು, ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಸಕ್ಷನ್ (Suction) ಮತ್ತು ಜೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ: ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ 30 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ ಒಂದು ವಾರದೊಳಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ಆ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ದಾಖಲಾಗುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಿಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಲು ವಿಶೇಷ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಯೋಜಕರನ್ನು ನೇಮಿಸಬೇಕು.
ಕೇವಲ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲ್ನೋಟದ ಜಾರಿಗಿಂತ, ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಅರಿತು ‘ಹೌಸ್ಕೀಪಿಂಗ್’ ನೆಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊನೆಗಾಣಿಸಲು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
