ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳು ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದವು. ಸಿರಿಯಾ, ಲೆಬನಾನ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ಜೋರ್ಡಾನ್ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದವು.
2ನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಜಾಗತಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಸಮತೋಲನವು ಬದಲಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ವಿಶ್ವವು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಯುಗದಿಂದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಗಳ ಯುಗ ಮತ್ತು ಶೀತಲ ಯುದ್ಧದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿತು. ಆಗ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಒಟ್ಟೊಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಂತೆ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈಜಿಪ್ಟ್, ಇರಾಕ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೋಧ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿರಿಯಾ ಮತ್ತು ಲೆಬನಾನ್ನಿಂದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಹೊರಗಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
1947ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಯಿಂದ ಬ್ರಿಟನ್ಅನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದ ನಂತರ, ವ್ಯಾಪಾರಿ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಶಕ್ತಿಯೊಂದು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗೆ ಬೇಕಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಸಹ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವನ್ನು ಅದರ ಸ್ಥಳದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವೆಂದು ಭಾವಿಸಿತು. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎರಡೂ ಮಹಾಶಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಳವಾಯಿತು. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿರೋಧಿ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದವು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕರು, ಔಪಚಾರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಈ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್ನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಮ್ಯಾಂಡೇಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರು. ಇದು ಕೊಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳು ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದವು. ಸಿರಿಯಾ, ಲೆಬನಾನ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ಜೋರ್ಡಾನ್ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದವು. ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಅರಬ್ ಲೀಗ್ನ ರಚನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಸಿರಿಯಾ ಮತ್ತು ಲೆಬನಾನ್ನಿಂದ ಫ್ರಾನ್ಸ್ಅನ್ನು ಹೊರಕಳಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. 1946ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟನ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಜೋರ್ಡಾನ್ನ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಮ್ಯಾಂಡೇಟ್ಅನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಯುಕೆಗೆ ಸೇನಾ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುವ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.
ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್: ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾದಿಗಳು ಹೇಗೆ ಹೊಸ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು
ಅತ್ಯಂತ ನಾಟಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಯು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ನಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ 1948ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮ್ಯಾಂಡೇಟ್ ಅನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿತು. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿತು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಬಲಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಿತು. ಇದು ಇಸ್ರೇಲ್ನ ರಚನೆಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ನ ಮೂಲೆಗುಂಪು ಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವಸಾಹತು ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ದನಿ ಎತ್ತಿದವು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಭಾವನೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈಜಿಪ್ಟ್, ಇರಾಕ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯಾದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಇವು ಭಾಷಾಬದ್ಧ ಅರಬ್ ಗುರುತಿನಿಂದ ಒಗ್ಗೂಡಿದ್ದವು. ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯು ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಉದಯಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕುಲ ಭಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಇತರೆಡೆ, ಪ್ಯಾನ್-ಅರಬ್ ಗುರುತು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.
1947ರ ವೇಳೆಗೆ, ಬ್ರಿಟನ್ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿತು. ಇದು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ಅನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಯಹೂದಿ ಮತ್ತು ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯುರೋಪ್ನಿಂದ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಝಿಯಾನಿಸ್ಟ್ ನಾಯಕತ್ವವು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನಿಯನ್ ಅರಬ್ಬರು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು.
1948ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ನ ರಚನೆಯು ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಬಿಂದುವಾಯಿತು. ಇಸ್ರೇಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ಅರಬ್ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾದಿಗಳ ಯೋಜನೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಯಿತು.
1948ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪಕ್ಕದ ಅರಬ್ ದೇಶಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣದ ಸೇನಾ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿತು. ತದನಂತರದ ಯುದ್ಧವು ಇಸ್ರೇಲಿನ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಗೆಲುವಿಗೆ ಮತ್ತು 7,00,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನಿಯರನ್ನು ಮೂಲೆಗುಂಪು ಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ನಕ್ಬಾ (ಅರಬ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು ಎಂದರ್ಥ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.
ನಕ್ಬಾವು ಅರಬ್ ಜಗತ್ತನ್ನು ಒಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾದ ವಿರೋಧಿ ಭಾವನೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿತು. ಇದು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನಿಯನ್ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.
ಈಜಿಪ್ಟ್: ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಗಳ ಆರಂಭ
ಈಜಿಪ್ಟ್ನಲ್ಲಿ, ಫ್ರೀ ಆಫೀಸರ್ಸ್ ಚಳವಳಿಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿತು. ಫ್ರೀ ಆಫೀಸರ್ಸ್ ಚಳವಳಿಯು 1940ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸುಡಾನ್ನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಗುಪ್ತ ಸೇನಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಗುಂಪಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೈಗೊಂಬೆ ರಾಜನಾದ ಕಿಂಗ್ ಫಾರೂಕ್ನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ರಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಫ್ರೀ ಆಫೀಸರ್ಸ್ ಚಳವಳಿಯ ಹಲವರು 1948ರ ಅರಬ್-ಇಸ್ರೇಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದ್ದರು. ಇಸ್ರೇಲಿನ ಗೆಲುವು ಕಿಂಗ್ ಫಾರೂಕ್ನ ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಕಾಣಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ವಿದೇಶಿ ಆಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು, ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು, ಮತ್ತು ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿತ್ತು.
1952ರ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಫ್ರೀ ಆಫೀಸರ್ಸ್ ಚಳವಳಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿತು. 23 ಜುಲೈ 1952 ರಂದು, ಈ ಗುಂಪು ಕಿಂಗ್ ಫಾರೂಕ್ನನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ ದಂಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಮತ್ತು ಶತಮಾನಗಳ ರಾಜಮನೆತನದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು. ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರವು ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು, ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು 1956ರಲ್ಲಿ ಸುಡಾನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳ ಅಲೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.
ಈ ಚಳವಳಿಯ ಮುಖ ಗಮಾಲ್ ಅಬ್ದೆಲ್ ನಾಸರ್ ಆಗಿದ್ದರು. 1918ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ನಾಸರ್ ಅವರು ಸೇನೆಗೆ ಸೇರುವ ಮೂಲಕ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಮತ್ತು ವಸಾಹತು-ವಿರೋಧಿ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು. ಫ್ರೀ ಆಫೀಸರ್ಸ್ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ನಾಸರ್ 1952ರಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಫಾರೂಕ್ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆ ಆಯೋಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಫ್ರೀ ಆಫೀಸರ್ಸ್ ಗುಂಪು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಗೀಬ್ನನ್ನು ಈಜಿಪ್ಟ್ನ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಗಣರಾಜ್ಯದ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಗೀಬ್ ಮತ್ತು ನಾಸರ್ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. 1954ರ ವೇಳೆಗೆ, ನಾಸರ್ ನಗೀಬ್ನನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿದರು, ಆಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಈಜಿಪ್ಟ್ನ ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.
ಈ ಲೇಖನ ಓದಿದ್ದೀರಾ?: ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ವಸಾಹತುಗೊಳಿಸಿದವು
ನಾಸರ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ನಂತರ ನಾಸರಿಸಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಸಮಾಜವಾದ ಮತ್ತು ಶೀತಲ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟ್ ತಟಸ್ಥ ನಿಲುವು ಹೊಂದಿತ್ತು. ನಾಸರ್ ಅವರು ಭೂಮಿ ಮರುಹಂಚಿಕೆ, ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತರಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಯಕತ್ವವು ಅರಬ್ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಚಳವಳಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.
ಇರಾನ್: ಹೊಸ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾದದ ಆರಂಭ
1951ರಲ್ಲಿ, ಇರಾನಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮೊಸಾದೆಗ್ ಅವರು ದೇಶದ ತೈಲ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಆಗಿನವರೆಗೆ, ಇರಾನ್ನ ತೈಲವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಆಂಗ್ಲೋ-ಇರಾನಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಂಪನಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿತ್ತು. ಇರಾನ್ ಜನರು ಅನ್ಯಾಯಯುತ ಲಾಭ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಆಧಿಪತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಿದ್ದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣವು ತೈಲ ಆದಾಯವು ಜನರಿಗೆ ಲಾಭವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಆದರೆ, ಇರಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ದಿಗ್ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ ಹೇರಿತು, ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಶೀತಲ ಯುದ್ಧದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. 1953ರಲ್ಲಿ, ಸಿಐಎ ಮತ್ತು ಎಂಐ6 ಬೆಂಬಲಿತ ದಂಗೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮೊಸಾದೆಗ್ ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.
1953ರ ದಂಗೆಯ ನಂತರ, ಇರಾನ್ ಶಾಹ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿಯ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತು. ಈ ನಡುವೆ, ಸಿಐಎ/ಎಂಐ6 ಬೆಂಬಲಿತ ದಂಗೆಯು ಜನರಲ್ ಫಜ್ಲೊಲ್ಲಾಹ್ ಜಹೇದಿಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಆಡಳಿತದ ಪರಮಾಧಿಕಾರವು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಶಾಹ್ನ ಕೈಸೇರಿತು. ಹೊಸ ಆಡಳಿತವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಜೊತೆಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿತು. ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸವಾಕ್, ಗುಪ್ತಚರ ಪೊಲೀಸ್ ಮೂಲಕ ದಮನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿರೋಧಿ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಭಾರೀ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಿತು.
ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾದದ ವಿರೋಧಿ ಚಳವಳಿಯು ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿತು. ಹಳೆಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ನೇತೃತ್ವದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾದಿ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಸ್ರೇಲ್ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವು ಹಳೆಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾದಿ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಧಾರ ನೀಡಿತು. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎರಡು ಮಹಾಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿತು. ಈಜಿಪ್ಟ್ ತಟಸ್ಥತೆಗೆ ಧ್ವನಿಯಾಯಿತು. ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು, ಅವರು ಹೊಸ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಶೀತಲ ಸಮರವೂ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಚಿಗುರತೊಡಗಿದ್ದವು. ಸೂಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ಬಿಂದುವಾಯಿತು.
