ಐಎಂಎಫ್ ವಿಧಿಸಿ ಷರತ್ತುಗಳ ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪತನ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದ ಗಡುವು ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಪಾಕ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೆಹಬಾಜ್ ಷರೀಫ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ಇಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿದೆ. ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಜನಾಕ್ರೋಶ, ಪಾಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಿದೆ
ದಶಕಗಳಿಂದ ಸಾಲದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ನಲುಗುತ್ತಿರುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಇದೀಗ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. ದೇಶವನ್ನು ದಿವಾಳಿತನದಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಲು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿಯ (ಐಎಂಎಫ್) ನೆರವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಲದ ಕಂತು ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಐಎಂಎಫ್ ಹನ್ನೊಂದು ಕಠಿಣ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದೊಳಗೆ ಈ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದಿನ ಸಾಲದ ಕಂತು ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗುವುದು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯು ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ನಡುಕ ಹುಟ್ಟಿಸಿದೆ.
ಐಎಂಎಫ್ ಜೊತೆಗಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಒಪ್ಪಂದವು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಇದೊಂದು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 7 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್(63 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ) ಮೊತ್ತದ ಸಾಲದ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮುಂದಿನ ಕಂತನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದ ಗಡುವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರವು ವಿತ್ತೀಯ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಬದುಕನ್ನು ದುಸ್ತರಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಇಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದೆ.
ಐಎಂಎಫ್ ವಿಧಿಸಿರುವ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಷರತ್ತೆಂದರೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವುದು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಹಿಡಿತ ಹೊಂದಿರುವ ಜಮೀನ್ದಾರರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ವರ್ಗವು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ತೆರಿಗೆ ಜಾಲದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ಬಾರಿ ಐಎಂಎಫ್, ಕೃಷಿ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲೇಬೇಕೆಂದು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದಿದೆ. ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಳುವ ವರ್ಗದ ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ನೇರ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡುವಂತಿದ್ದರೂ, ತೆರಿಗೆ ಜಾಲವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸದೆ ವಿಧಿಯಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.
ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ದರಗಳ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ. ಇಂಧನ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಸಾಲದ ಬಾಕಿಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ದರಗಳನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಐಎಂಎಫ್ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಗಗನಕ್ಕೇರಿರುವ ಹಣದುಬ್ಬರದಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿರುವ ಜನರಿಗೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ದರ ಏರಿಕೆಯು ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಬರೆ ಎಳೆದಂತಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇಂಧನ ವಲಯದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಭರಿಸಲು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೇಬಿಗೆ ಕತ್ತರಿ ಹಾಕುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಮೂರನೇ ಪ್ರಮುಖ ಷರತ್ತು, ನಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದ್ಯಮಗಳ ಖಾಸಗೀಕರಣ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸ್ಟೀಲ್ ಮಿಲ್ಸ್ನಂತಹ ಭಾರೀ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಖಾಸಗಿಯವರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬೇಕು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಐಎಂಎಫ್ನ ತಾಕೀತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪಿಐಎ ಮಾರಾಟದ ಹರಾಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಐಎಂಎಫ್ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ಒಳಗೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಗತಿ ಕಾಣಿಸಬೇಕಿದೆ.
ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ, ಹಣದುಬ್ಬರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳು. ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಠಿಣ ವಿತ್ತೀಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಷರತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಇದು ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಐಎಂಎಫ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ. ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯವು ಡಾಲರ್ ಎದುರು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲು ಬಿಡಬೇಕು, ಯಾವುದೇ ಕೃತಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಬಾರದು ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು ಉಪ-ಷರತ್ತು.
ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೀರಾ? ಈ ದಿನ ಸಂಪಾದಕೀಯ | ಕುಸ್ತಿ ಅಖಾಡಕ್ಕೆ ಮರಳುವ ವಿನೇಶ್ ಫೋಗಟ್ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಗತ!
ಐದನೇ ಷರತ್ತು, ವಿತ್ತೀಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು. ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುದಾನವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಬೇಕಿದೆ. ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಮ್ಮ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ವಿತ್ತೀಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಸಹಕರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈ ಷರತ್ತಿನ ತಿರುಳಾಗಿದೆ.
ಆರನೆಯದಾಗಿ, ಸ್ನೇಹಪರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾಲದ ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಣೆ. ಚೀನಾ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುಎಇಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುವ ಬದಲು, ಆ ಸಾಲದ ಅವಧಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಮೊದಲು, ಹಳೆಯ ಸಾಲದಾತರು ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಐಎಂಎಫ್ ಖಾತ್ರಿ ಬಯಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯೂ ಹೌದು.
ಏಳನೇ ಷರತ್ತು, ಸಾರ್ವಭೌಮ ಸಂಪತ್ತಿನ ನಿಧಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಧಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಇರಬೇಕು. ಈ ನಿಧಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸಲು ಇದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಎಂಟನೆಯದಾಗಿ, ರಫ್ತು ವಲಯಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳ ರದ್ದತಿ. ರಫ್ತುದಾರರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು. ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನೀತಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶವಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಐಎಂಎಫ್ ವಾದ. ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದ್ದು, ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಮುಚ್ಚುವ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಒಂಬತ್ತನೇ ಷರತ್ತು, ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಕರೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ. ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ಕಣ್ಗಾವಲು ಇಡಬೇಕು. ಎಫ್ಎಟಿಎಫ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವುದು ಈ ಷರತ್ತಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಹತ್ತನೆಯದಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ವೇತನ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿ ಸುಧಾರಣೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಬಜೆಟ್ನ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ನೌಕರರ ವೇತನ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪಿಂಚಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಇದು ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಇದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಎಲ್ಲ ಷರತ್ತುಗಳ ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಪತನ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದ ಗಡುವು ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಪಾಕ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೆಹಬಾಜ್ ಷರೀಫ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ಇಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿದೆ. ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ ಜನಾಕ್ರೋಶ, ಪಾಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಿದೆ.
